SJ News - шаблон joomla Авто

cloud  facebook  ok youtube

Читайте:
09/10   Ҷойгоҳ ва таҳаввули мактуб ... - " Мактубҳое, ки дар замони истиқлол дар рўзномаву маҷаллаҳо чоп шудаанд, меросбари ..."
30/10   ЧАРОҒИ ДИЛ - " Ҷабри устод беҳ зи меҳри падар   Инсон ҳар қадар солор шавад, аз панду ..."
12/11   ЧАНДЕ ДАР БОРАИ «АВТОКРИТИКА» - "        Автокритика (худнақднамоӣ) ин фикру дарку ..."
09/03   ЧАНД МАНТИҚИ ТАСМИМ ВА ... - " (ЊАДАФЊОИ АСОСИИ ДАЊСОЛАИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ АМАЛ «ОБ БАРОИ РУШДИ УСТУВОР») Тољикистон ..."
08/11   Фаъолияти сиёсии журналисти ... - " Аз замоне, ки журналистика ба вуҷуд омад, ба сиёсат алоқамандӣ дошт. Ва ин ..."
06/03   Талаботи замон ва омодагии ... - " Тањсилоти олї дар соњаи журналистикаи тољик тўли 25 соли истиќлолияти давлатї ба ..."
28/03   ТАКОПӮ АНДАР ПАЙРАҲАИ ИЛМ - " Чанд андеша дар бораи маҷмӯаи мақолаҳои профессор М. Муродов «Исиқлолият ва рушди ..."
08/09   РӮЗНОМАНИГОРӢ КАСБИ ... - " Журналистика миёни касбу кори гуногун аз зумраи пешаҳои заҳматталаб ва ..."
06/03   РИСОЛАТИ «ҶУМҲУРИЯТ» - " 15 марти соли 1925 шумораи нахустини рӯзномаи «Ҷумҳурият» бо номи «Иди тоҷик» ..."

       sena runa 20

        Дар ҳамсоягии мо марде зиндагӣ мекард, ки оилаи тифоқе дошт. Ин тифоқиро дар одобу рафтори духтаракону завҷаи ӯ медидем. Ӯ соҳиби се духтарча буд ва писар надошт. Завҷаи ӯ аз шавҳараш шикоят намекард, аммо барои ҳамсояҳо пинҳон намемонд, ки ин мард аз ин дўстрўяконаш ношукрӣ мекунад.

 

chil

Ноҳияи Мӯъминобод дар вилоятӣ Хатлон 230 км дурдар аз ш. Душанбе ҷойгир буда, яке аз мавзеъҳои зебоманзари вилоят ба шумор меравад. Ноҳия дорои мероси бойи таърихию фарҳангӣ ва захираҳои табиӣ мебошад, ки барои рушди ҳам туризми дохилӣ ва ҳам қабули сайёҳони хориҷӣ мусоидат менамояд. Ноҳияи Муъминобод дар баробари дигар ноҳияҳои кишвар дар рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ нақши арзанда мегузорад. Инчунин ноҳияро бо табиати зебо, талу теппаҳо ва ду дарёи асосӣ – Ёхсу, Сурхак, обанбори Мӯъминобод ва мамнӯъгоҳи табии Чилдухтарон мешиносанд. Ба рушди соҳаи сайёҳӣ дар ноҳия метавонанд, инчунин мавҷудияти ҷойҳои истироҳатӣ ва таърихӣ аз қабили Қалъаи Мир, маркази сайёҳии кӯҳистони Чилдухтарон, зиёратгоҳи мақбараи Шоҳи Хомӯш, мақбараи Мир Саид Ҷалолиддини Гулдаста, мақбараи Хоҷаи Нур, хонамузейи Соҳиб Табаров ва дигар ёдгориҳои таърихӣ мусоидат намоянд.

Қалъаи Мир ёдгории асрҳои III-IV буда, солҳои 70-уми асри гузашта, аз ҷониби бостоншиносон Эркиной Ғуломова ва Музаффар Азизов дар ин ёдгории беназир корҳои кофтуковӣ шурӯъ шуда буданд, вале бо сабабҳои номаълум ин корҳо то ба охир ба анҷом расонида нашудаанд.

Мамнӯъгоҳи табиии Чилдухтарон яке аз ёдгориҳои беназири табиат дар шимолу шарқии ноҳия ҷойгир буда, дар масофаи тақрибан 28 км дуртар аз маркази ноҳия ҷойгир мебошад. Ин мамнӯъгоҳ яке аз мавзеъҳои зеботарини ноҳия ба ҳисоб меравад. Мамнӯъгоҳи Чилдухтарон бо ривоятҳои аҷиб ва кӯҳҳои сарбафалаккашидаи якрангаш диққати бисёр сайёҳони хориҷиро ба худ ҷалб намудааст.

Дар ноҳия мавзеъҳои таърихию зебоманзар хеле зиёданд, ки инҳо барои рушди сайёҳӣ мусоидат карда метавонанд. Дар баробари ин дар ноҳияи Мӯъминобод ҳунарҳои мардумӣ хеле ривоҷ ёфтааст. Аз таърих то ба имрӯз ҳунармандони ноҳия дар рушду ривоҷи ҳунарҳои қадима саҳмгузоранд. Ҳунарҳои мардумӣ ва маҳсули дасти ҳунармандон натанҳо дар ноҳия, балки берун аз он низ муаррифӣ шудаанд.

Ҳунари чӯбкорӣ дар ноҳияи Мӯъминобод яке аз ҳунарҳои маъмул ва таърихӣ буда, то имрӯз идома дорад. Ҳунармандон аз чӯбҳои чормағз, сафедор ва тут, ки сифати баланд доранд, асбобҳои рӯзғор, аз қабили табақ, гавҳора сандуқ, косаву қошуқ ва дигар асбобҳои лозимаро месозанд, ки берун аз ноҳия низ ба онҳо таваҷҷӯҳи хоса дода мешавад.

Кулолгарӣ то ин замон аз ҷониби ҳунармандони машҳур ривоҷ дода мешавад. Ҳунармандон бо истифода аз гили махсус бисёр асбобу анҷоми лозимаро ба монанди кӯза, танӯр, хум (зарфе, ки обро ҳамеша хунук нигоҳ медорад) ва ғайраҳоро бо ороишу нақшкориҳои зебо, ки рамзи ватандӯстию зебопарастиро эҳё мекунанд, месозанд.

Ҳунари кандакорӣ низ яке аз ҳунарҳои машҳури таърихии ноҳия ба ҳисоб рафта, маҳсули дасти ҳунармандон дар бисёр ҷойҳои ҷаъмиятӣ, боғу осорхонаҳои ҷумҳурӣ дида мешаванд. Кандакорон бо истифода аз ҳаккокӣ ва нақшҳои рамзӣ дару тиреза, сутуну суфра ва кату ашёҳои беназир сохта, ҳунарҳои қадимаро боз ҳам эҳё мекунанд.

Dukht

 

Яке аз ҳунарҳои қадимаи ноҳияи Муъминобод, ки то ин замон дар ривоҷу равнақ аст, ин сӯзанидӯзӣ мебошад, ки занони чирадасти ноҳия бо ҳунари волои хеш тоқию ҷома, рӯймолчаю ҷӯроб, чодару куртаҳои зебо медӯзанд ва ҳамеша ҳунари кадимаи халқи тоҷикро зинда нигоњ медоранд. Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ муаррифгари фарҳанги миллӣ буда, бо ҳам алоқамандии зич доранд.

         Дар воқеъ, ҳунарҳои мардумӣ арзишҳои беназири ҳар як халқу миллат баҳисоб рафта, таҷҷасумгари фарҳанги гузаштаи мо мебошанд. Аз ин рӯ ҳар яки мо-ҷавононро зарур аст, ки барои рушди ҳунарҳои мардумӣ саҳмгузор бошем ва онро то ба наслҳои минбаъда ба мерос гузорем.

 

Умедҷони Каримхон

донишчӯи соли сеюм

Parviz

БАХШИДА  БА  10-СОЛАГИИ  БАЙНАЛМИЛЛАЛИИ

                                                                             “ОБ  БАРОИ  РУШДИ  УСТУВОР”                                                                                               

                                                                                               Тоҷикистон сарзамини кӯҳсор,

                                                                                               Обҳои софу поку хушгувор.

                                                                                               Ҳаст кӯлу пиряху   дарёи он,

                                                                                               Кишваре ҳамчун биҳишти кирдгор.

                                                                                               Зиндагонӣ дар ҷаҳон бе об нест,

                                                                                               Гарчи ин неъмат ба мо ноёб нест.

                                                                                               Ташнагон дар ҷустуҷӯи оби пок,

                                                                                               Рӯзу шаб дар дидаҳошон хоб нест.

                                                                                               Рӯйи олам ҳар куҷое бингарӣ,

                                                                                               Об бошад, ҳаст шодию нишот.

                                                                                               Об кунад хуррам замину боғро,

                                                                                               Об набвад нест дар олам ҳаёт.

                                                                                               Сарвари мо кард иқдоми наҷиб,

                                                                                               То раҳонад халқи олам аз хатар.

                                                                                               “ Об барои рушди устувор”-ро

                                                                                               Кард эълон баҳри мардуми башар.

 

         Мирзошоев Парвиз

донишҷӯи соли аввал

Globall

Глобализатсия ва ё ҷаҳонишавӣ аз хусусиятҳои фарояндаи дунёи кунунӣ ба шумор меравад. Ин раванди ҷадид, ки ба гуфтаи донишмандон, аз нимаи дуввуми карни бист шуруъ шудааст, дар солҳои навади ҳамин карн ба марҳалаи ҷадиди худ ворид гардид ва заминаи аслии онро иттилоотонии ҷомеа ташкил медиҳад.

Барои иштироки фаъол дар ин раванд сатҳи баланди дониш тақозо мегардад. Донишмандон бар ин назаранд, ки агар иттилоърасонӣ ба хидмати ҷомеа намерасид, худудан 2 миллиард аҳолии ҷаҳон аз гуруснагӣ ҷони худро аз даст медод. Ба эътиқоди онхо, замин дар ҳоли ҳозир қобили баровардани ниёзҳои танҳо 4 миллиард нафар аст. Аммо иттилоърасонӣ доду ситадро дар ҷаҳон бо суръати бесобиқа пеш бурд ва ҳамчунон, таъсири он афзун шуд.

Глобализатсия ҷаҳонишавии иқтисод, сиёсат, иҷтимоъ, фарҳанг ва соири риштаҳои фаъолияти башарро дар назар дорад.  Пешгомони ин раванд кишварҳои ҷаҳон ба мисли Амрико, Фаронса, Чопон ва ғайра мебошанд, ки бо доштани ниҳодҳои тавоноӣ ақлони дар бозори фановариҳои ҷадид ҳарфи аввалро мезананд. Ҳадафи асосии онҳо дастёбии комил ба бозорӣ ҷаҳонӣ ва сарватҳои ҷаҳони мебошад.

Ба ҳамин хотир, онҳо созмонҳои тавоное аз қабили Созмони ҷаҳонии тиҷорат, Бонки ҷаҳонӣ ва ғайраҳоро ташкил кардаанд. Онҳо барои пиёда сохтани ормонҳои чаҳонгири худ аз шеваҳои мухталиф кор мегиранд: кӯмакҳои башардӯстона, қарзҳои дарозмуддат, ҳамкориҳои фарҳангӣ, мазҳабӣ ва ғайраҳо. Он гоҳ, ки ин омилҳо муассир намеафтад, аз хушунат, мисли ҳамла болои Ироқу Афгонистон зери шиори мубориза бо терроризм ва фишор ба Эрону Куриё бо баҳонаи пешгирӣ аз густариши силоҳи атоми сурат мегирад.

Гузашта аз ин, глобализатсия ва ё ҷаҳонишавӣ дар дигар заминаҳо низ зоҳир мешавад. Яке аз онҳо тавсеаи ҳамкориҳои муштарак дар ҷуғрофиёии Аврупо мебошад. Давлатҳои ин қитъаи олам барои баҳрагирии бештар аз дастовардҳои ҳамдигар мушкилоти гумрукӣ ва молиявию паспортиро содда кардаанд. Бар илова, ин кишварҳо пули воҳиди худро бо номи  "евро"  ба гардиш дароварданд, ки эҳтимол меравад, дар ояндаи наздик рауибӣ тавонои доллари Амрикои дар бозори ҷаҳонӣ бошад.

Ҳамзамон, вуҷуди ин ду асъори тавоно – яке доллар ва дигаре евро ҷаҳонро дар кабзаи таҳсири худ гирифтааст ва набзи иқтисодӣро дар биржаи асъор дам ба дам ба ларзиш меорад.

Дар муқобили ин кудрати молии Аврупоиву Амрикои кудрати дигаре дар нимкораи шаркии Осиё дар ҳоли шаклгирӣ аст. Ба ин кудрати шарки Корея, Таиланд, Малайзия, Чин ва Ҷопон шомил ҳастанд. Дар ин маҳфил ҳарфи аввал бо Чин ва Ҷопон аст. Чин бо моли арзони мавриди ниёзи ҳамагонӣ, Ҷопон бо технологияи пешрафта, ба вижа бо мошинҳои каммасраф ва бо рохатбахш рақибонӣ ғарбии худро ба ҳарос андохтааст.

Гардиши молии Чин танҳо бо кишварҳои Осиё солона ҳудуди 140 миллиард долларро ташкил медиҳад. 

Аз маъҳазҳои интернети бармеояд, ки Амрико дар ҳар 24 соат барои барномаҳои низомии худ як миллиард доллар масраф менамояд. Ин кишвар дар соли 2003 барои ниёзҳои низоми 379 миллиард доллар сарф карда, ки аз масрафи низомии ҳафт давлати мунхариф 22 маротиб бештар аст.

Дар ин зурозмоии ҷаҳонӣ сарват ва кудрати кишварҳои дигар поймоли ҳодиса ҳастанд.

Аксари ин кишварҳо дар густураи Иттиҳоди Шӯравии собиқ, Осиёи Миёна ва кишварҳои Африко вокеъ мебошанд, ки Тоҷикистон аз шумори онҳост. Дар ҳоле, ки кишварҳои ин минтақа дорои заҳираҳои азими сарвати табии ва нурии корие ҳастанд, ки на Аврупо дорад ва на Амрико. Заҳираҳои асосии нафту газ, ки заминаи муҳимтарини пешрафти иқтисодии ҷаҳони имрӯза ба шумор меравад, дар ҳамин сарзаминҳо қарор доранд. Нерӯи арзони кори ҳам, ки дар ҳидмати глобалистҳо қарор дорад, зодагони ҳамин қаламрав ҳастанд. Як аз сабабҳои ин мушкилро Парвиз Мушарраф, раиси собиқи Ҷумҳурии Покистон дар яке аз ҷалаҳои Созмони Конфронси Исломи баён дошта гуфта буд:  Дар ҷаҳон яку ним миллиард аҳолии мусалмон умр ба сар мебарад, аммо ин яку ним миллиард ҳар сол танҳо 500 олими соҳибунвон мерасонад, дар ҳоле, ки танҳо Англия ҳар сол 3000 донишманд парвариш менамояд. Яъне, дар ҷаҳонӣ кунуни нерӯи фикри аз заҳираи зеризаминӣ ва нерӯи парокандаи руизамини, ки манзур одам аст, афзалият дорад.

Мушоҳидаҳо нишон медиҳад, ки ҷаҳонишавии иқтисод ба суди кишварҳои ақибмонда низ мебошад. Сармоядорони бузургӣ кишварҳои пешрафта талош доранд, бо истифода аз нерӯи арзони кори ва сарватҳои дастнохурдаи кишварҳои ба истилоҳ дуввуму саввум ҳар тангаӣ худро даҳ танга кунанд.

Тоҷикистон тӯли 26 сол аст, ки дар фазои озодист ва мардумаш дар ҳавои осоишта зиндагонӣ доранд. Раванди ҷаҳонишавӣ ба рушди кишвар таъсир мерасонад. Яъне мафҳуми ҷаҳонишавӣ аслан маънои фарҳанг ва маданияти пешрафтаро пайрави кардан аст. Тоҷикистон низ рӯз то рӯз ва қадам ба қадам ба зинаҳи тараққиёт расида истодааст. Раванди ҷаҳонишавӣ натанҳо ба давлат, балки ба миллат таъсироти худро мерасонад. Ҷаҳон мудом дар гардиш аст ва мо ҳатман дар роҳи пешрафт ба сатҳи тараққии баланд мерасем ва Ватани азизамонро ба наслҳои оянда бо асолаташ мерасонем!

 

Зикрулло РАҶАБОВ

донишҷӯи соли сеюм

Oila

Ҳаёт бо падару модар, бо дӯст доштан, бо дӯстон будан ва умуман, бо ҳама пастиву баландияш хуш аст. Агар дар зиндагӣ яке аз инҳо набошад, бисёр мушкилӣ пеш меояду мо дар нимароҳ танҳову бечораем. Худованд ба мо ҳамаи ин давлату дороиро ройгон ҳадя мекунад, аммо сад афсӯс, ки мо ба қадри ин ҳама намерасему боре фикр намекунем, ки рӯзе мешавд, ки ҳама касу ҳама чиз аз мо рад мешавад.

 

pp1     pp2     pp3     pp4     mvd     pp5     pp6     tajikair     
  mmk.tj      parlament.tj     migration     vecherka     

  din.tj  

  khovar  

  donishnoma  

  maorif

Аз устодон, аспирантон, магистрон ва донишҷӯёни факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон хоҳиш карда мешавад, ки маводи худро барои нашр дар сомонаи факултет бо почтаи зикршуда фиристанд.

Почтаи электронӣ:  Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.

Тел.: (+992) 93.500:35:37 ва 90.751:21:21

Масъули сомонаи факултети журналистикаи ДМТ Ҳукмиддин Сафаров

Суроға: ш. Душанбе, маҳаллаи Буни Ҳисорак, шаҳраки донишҷӯёни ДМТ, факултети журналистикаи ДМТ, бинои 10, ошёнаи 2 юм.