Home Blog Page 11

ИҶЛОСИЯИ XVI ШУРОИ ОЛӢ ВАСИЛАЕ ДАР РОҲИ БУНЁДИ ДАВЛАТИ НАВИНИ ТОҶИКОН

0

Тибқи нақша-чорабиниҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон – 16-уми ноябр ва 32-солагии Иҷлосияи XVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамоиши илмию фарҳангӣ баргузор гардид.

Чорабинии мазкур бо садо додани Суруди миллӣ ва сухани муқаддимавии ректори ДМТ, профессор Насриддинзода Э.С. оғоз ёфт.

Дар чорабинӣ раиси Кумитаи иҷроияи Ҳаракати Ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон Рудобаи Мукаррам, вакили Иҷлосияи XVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Мӯсоева Рафиқа ва устоди факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳ Имомов Ҳ. суханронӣ намуданд.

Зимнан таъкид шуд, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 16-уми ноябр аз соли 2016 инҷониб Рӯзи Президент эълон гашта, ҳамчун ид ҷашн гирифта мешавад. Ин рӯз ба корнамоиҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бахшида шудааст. 16 –уми ноябри соли 1994 дар Иҷлосияи 16-уми Шурои Олӣ Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон раиси Шурои Олӣ интихоб гардид ва минбаъд ҳамчун Президент ба фаъолият шуруъ кард.

Таҷлили ин рӯзро метавон иди баланд бардории ҳисси миллӣ, хештаншиносӣ, фараҳу шодкомӣ ва саодату шарафмандии ҳар як фарди ватандӯсти миллати тоҷик унвон кард. Имрӯз моро зарур аст, ки дар атрофи Президенти худ ҷамъ оем, эҳтиром ба корномаи беназири Пешвои миллат дошта бошем ва дар муқобили ҳар як ҷараёну таҳдидҳои ҷаҳони муосир сина сипар созем.

Дар идомаи ҳамоиш гуфта шуд, ки дар сарнавишти халқи тоҷик соли 1992 чун замони пурфоҷиа ёд мешавад. Зеро дар он давра Тоҷикистонро ҷанги ҳамватанӣ фаро гирифта буд ва ҳамватан бо ҳамватан, ҳаммиллат бо ҳаммиллат ба ҷанг баромад. Хушбахтона, Иҷлосияи тақдирсози XVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ин ҷанг хотима бахшид. Халқи тоҷик аз он рӯзи саиду фархунда ва фирӯзу нусратбахш то имрӯз таҳти роҳбарии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон комёбиҳои беназирро ба даст овард. Бояд зикр намуд, ки Иҷлосияи XVI Шурои Олӣ аз он ҷиҳат воқеаи таърихист, ки вай ба беҳокимиятии давлату ҷомеаи мо дар он рӯзҳои пурфоҷиа хотима бахшид ва ба саҳифаҳои таърихи миллат бо ҳарфҳои заррин дохил гардид.

Таъкид шуд, ки ҳамасола санаи 16-уми ноябр якбора ду руйдоди муҳими тақдирсоз – яке Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигаре баргузории Иҷлосияи XVI Шурои Олӣ ҷашн гирифта мешавад, ки ин ду ҷашн бо ҳам тавъам буда, барои бунёди давлатдории миллӣ ва халқи Тоҷикистон аҳамияти баръало бузург дорад, зеро Тоҷикистони соҳибистиқлол маҳз баъд аз баргузории Иҷлосияи XVI Шурои Олӣ ва Раиси Шуро интихоб гардидани муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ташаккулу инкишоф ёфта, ба дастовардҳои нодир дар ҳамаи самтҳо ноил гардид.

Аз санаи 16-уми ноябри соли 2016 инҷониб мардуми шарафманди тоҷик ба хотири арҷгузорӣ ва эҳтиром ба мансаби олии давлатӣ – Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун рамзи садоқат ба Ватан, Президент ва миллат рӯзи Президенти маҳбуби худро бошукӯҳ ҷашн мегиранд. Воқеан ҳам, кору пайкори ибратбахши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат шоистаи офаринҳо ва намунаи ибрат аст.

Раиси Кумитаи иҷроияи Ҳаракати ҷамиятии ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон Рудобаи Мукаррам зимни суханронӣ иброз дошт, ки маҳз бо кӯшишҳои пайгиронаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа дигаргуниҳои назаррас ба вуҷуд омаданд. Ӯ афзуд, ки барои таъмини сулҳ ва барқарор намудани инфрасохтори давлат Иҷлосияи ХVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои халқи тоҷик нақши тақдирсоз бозидааст. Бо ҳисси сарфарозиву ифтихор метавон гуфт, ки пас аз баргузории ин Иҷлосияи муҳимми таърихӣ халқи тоҷик бо ҳамдигар муттаҳид ва дар сарзамини тоҷикон сулҳу ваҳдат, тинҷиву амонӣ ҳукмфармо гардид. Дастовардҳои бузурги Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, пешрафту шукуфоӣ, ваҳдату ягонагӣ ва обрӯву нуфузи Тоҷикистони соҳибистиқлол дар арсаи байналмилалӣ, созандагиву бунёдкорӣ ин ҳама самараи заҳмату талошҳои шабонарӯзии фарзанди фарзонаи миллат- Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошанд.

Мӯсоева Рафиқа зимни суханронӣ иброз дошт, ки Иҷлосияи XVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аксуламале алайҳи зӯроварии дохилӣ ва фитнаи хориҷӣ буда, вокунише дар муқобили андешаҳои таҳмилии аз кишварҳои хориҷӣ ба мо боргардида маҳсуб меёфт ва аз ҳама асосӣ сароғози марҳилаи нави ихтиёрдории қудрат дар таҳия ва роҳандозӣ шудани низоми сиёсии новобаста ва мустақил дар ҳудуди кишварамон арзёбӣ мешуд. Бинобар ин, аз хориҷи мамлакат бар мо ҷангро таҳмил намуданд, ки даҳсолаҳо давлати миллии тоҷиконро аз рушди ҳамаҷониба боздошт ва хисороти азиме ба бор овард, аммо бо ибтикор ва кӯшишҳои Президенти кишвар, Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳҳои рафъи муноқишаҳо ва бозоварии фирориён аз марзи кишварҳои ҳамсоя татбиқ гардида, якпорчагии давлат ва масъалаи ҳастиву нестии миллати тоҷик бо натиҷаи мусбат ҳал гардид. Аз ин хотир, нақши Иҷлосияи мазкур дар сарнавишти давлату миллати тоҷик аҳамияти таърихӣ дошта, дар дирӯзу имрӯзи мамлакатамон армуғони ҳасткунанда маҳсуб мешавад.

Устоди факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳ Имомов Ҳ. дар робита ба самтҳои гуногуни Иҷлосияи тақдирсоз суханронӣ намуда, иброз доштанд, ки нақши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҳамаи самтҳои рушди давлатдории миллии тоҷикон бузург мебошад. Бо назардошти заҳматҳои беқиёс ва босамари Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон халқи тоҷик Президенти худро – Ифтихори худ медонад ва шукурзор аст, ки Тоҷикистони соҳибистиқлол акнун нисбати дирӯзу солҳои пеш ободу озоду зебо ва дар амну осоиш мебошад.

Дар охир барномаи фарҳангӣ-фароғатии ансамбли халқии «Наврӯз»-и донишгоҳ пешкаши тамошобинон гардид.

ТАҶЛИЛИ РӮЗИ ИҚБОЛИ ЛОҲУРӢ

0

Имрӯз (09.11.2024) бо ташаббуси факултети забонҳои Осиё ва Аврупои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Рӯзи Иқболи Лоҳурӣ таҷлил гардид. Дар чорабинии мазкур муовини ректор оид ба робитаҳои байналмилалӣ Ғаффорзода Илёс, сафири Ҷумҳурии Исломии Покистон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷаноби Муҳаммад Саид Сарвар, котиби ҷамъияти дӯстии Тоҷикистону Покистон Сайфиддин Суннатӣ иштирок ва суханронӣ намуданд.

Чорабиниро декани факулети забонҳои Осиё ва Аврупо оғоз бахшида, баъдан муовини ректор оид ба робитаҳои байналмилалӣ Ғаффорзода Илёс перомуни шахсияти Иқболи Лоҳурӣ андешаронӣ кард. Иброз намуд, ки Иқболи Лоҳурӣ дар шоирӣ истеъдоди бемислу беназир аз худ нишон дод ва осори ҷовидонае аз худ ба забони форсӣ – тоҷикӣ ба ёдгор гузошт. Мероси пурмояи ӯ мутааллиқ ба тамоми мардуми дунё ва махсусан мардуми машриқзамин аст. Мазмуни асосии эҷодиёти Иқболи Лоҳуриро худшиносӣ, ваҳдат ва сулҳ ташкил медиҳад.

Баъдан сафири Ҷумҳурии Исломии Покистон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷаноби Муҳаммад Саид Сарвар низ дар бораи бузургии Иқболи Лоҳурӣ суханронӣ намуда, қайд намуд, ки Иқболи Лоҳурӣ шоир, мутафаккир ва орифи бузурги Шарқ ба шумор меравад. Паёми ӯ натанҳо барои мардуми машриқзамин, балки барои ҷаҳониён метавонад роҳкушову роҳнамо бошад.

Инчунин, доктори илмҳои филологӣ, профессор, Раҷабов Ҳабибулло ва котиби ҷамъияти дӯстии Тоҷикистону Покистон Сайфиддин Сунатӣ суханронӣ намуданд. Дар охир донишҷӯёни ихтисоси ҳиндӣ ва урду аз ашъори Иқболи Лоҳурӣ бо як маҳорати хуб бо забонҳои тоҷикӣ ва урду шеърҳо қироат намуданд.

ҲАМОИШИ ИЛМИЮ МАЪРИФАТӢ ДАР МАВЗӮИ “ПРЕЗИДЕНТ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН-АСОСГУЗОРИ ДАВЛАТДОРИИ НАВИНИ ТОҶИКОН”

0

Имрӯз (7.11.2024) дар факултети журналистика ба ифтихори Рӯзи Президент ҳамоиши илмию маърифатӣ дар мавзӯи “Президент Эмомалӣ Раҳмон-асосгузори давлатдории навини тоҷикон” баргузор гардид. Ҳамоишро декани факултет профессор Абдулмуъмин Қутбиддинов бо сухани ифтитоҳӣ оғоз намуда, зикр намуд, ки Эмомалӣ Раҳмон-рамзи сулҳу субот ва поягузори пешрафту тараққиёти Тоҷикистон мебошад.

Сипас, риштаи сухан ба академик Муҳаммадюсуф Имомзода дода шуд. Академик Имомзода дар баробари устоди соҳибмактаби адабиётшиносӣ ва публитсистика будан, ҳамчун сиёсатмадор ва роҳбари чандин муассисаҳои бонуфузи самти маориф солиёни зиёд дар паҳлӯи Сарвари давлат фаъолият доштанд. Мавсуф дар бораи хизматҳои шоён ва мондагори Пешвои муаззами миллат сухан ронда, аз корномаҳо ва қаҳрамониҳои Сарвари кишвар ёдоварӣ намуданд.

Баъдан, мудири кафедраи телевизион ва радиошунавонӣ дотсент Сангин Гулзод дар бораи хизматҳои Роҳбари давлат суханронӣ намуда, зикр намуд, ки таҷлили Рӯзи Президент ин эҳтиром ба ҷонбозиҳои шахсиятест, ки дар роҳи расидан ба истиқлоли давлатӣ қаҳрамониҳо намудааст. Ҷашни “Рӯзи Президент” ин тантанаи амнияту осоиш, сулҳу субот, пешрафти кишвар буда, рамзи ваҳдату якдилии мардуми Тоҷикистон дар атрофи сиёсати Президенти маҳбуби кишвар мебошад.

Мудири кафедраи матбуот дотсент Наргис Усмонова дар бораи бузургдошти занону бонувон дар сиёсати муваффақонаи Роҳбари давлат сухан ронда, ёдоварӣ намуд, ки боло бурдани маърифати занону бонувон ва соҳибкасб шудани духтарон дар он авлавият доранд.

Ҳамоиш бо қироати порчаҳои шеърӣ дар мавзӯҳои Ватану ватандӯстӣ ва Президент аз ҷониби дотсент Абдурашид Ализода ҷамъбаст гардид.

ТАВАҶҶУҲ!

0

Санаи 7-уми ноябри соли 2024 дар факултети журналистика ба ифтихори Рӯзи Президент ҳамоиши илмию маърифатӣ дар мавзӯи “Президент Эмомалӣ Раҳмон-асосгузори давлатдории навини тоҷикон” баргузор мегардад.

КОНСТИТУТСИЯ – АСНОДИ ТАҚДИРСОЗИ МИЛЛАТ

0

Конститутсияи Тоҷикистон ҳамчун ифодагари азму ирода, равшангари роҳи ҳаёти мардум воқеан санади тақдирсозест, ки низоми давлатдориро муайян намуда, ҳифзу ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро таъмин мекунад.

Эмомалӣ Раҳмон

Қабул намудани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои халқи тоҷик судманду арзишманд буда, дар бунёд ва ташаккули давлати воқеан демократӣ асос гузошт. Ҷомеаи демократӣ будани Тоҷикистон маҳз ба тавассути ҳамин Конститутсия ба амал бароварда шуд. Албатта, мувофиқи Конститутсия давлати мо соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона буда, дар тақдири халқи тоҷик ва миллатҳои дигаре, ки маскуни Тоҷикистон аст, дар пешбурди ҳаёти онҳо замина гузошт. Таъкид бояд кард, ки баъд аз қабули асноди тақдирсоз имконият ба вуҷуд омад, ки кишварҳои дунё, ташкилотҳои байналхалқӣ, созмонҳои бузурги умумиҷаҳонӣ давлати моро ҳамчун як воҳиди ҷомеаи ҷаҳонӣ ва кишвари демократӣ пазиранд ва дар ин замина мамлакати моро чун давлати комилҳуқуқ эътироф намоянд. Қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон марҳилаҳои мушкили вақтро паси сар намудааст. 9 сентябри соли 1991 Тоҷикистон соҳибистиқлолии худро эълон кард.

Баъди ба Истиқлоли давлатӣ расидани Тоҷикистон қувваҳои мансабхоҳи дохилӣ ва манфиатҷӯйҳои қувваҳои беруна тавонистанд, ки Тоҷикистонро дар як муддати на чандон тулонӣ ба кашмакашҳо ва ҷанги бародаркуши дохилӣ кашанд. Дар ин муддат тамоми шохаҳои ҳокимият фалаҷу корношоям ва дар идоракунии рукнҳои давлатдорӣ бесарусомонӣ ба вуҷуд омад. Тоҷикистон ҳамчун як давлат дар вартаи ҳалокат ва пошхӯрӣ қарор дошт. Дар ин муддат ҷанги шаҳрвандӣ оғоз ва ба зиндагии тамоми қишрҳои ҷомеа таъсири манфӣ расонид. Беҳокимиятӣ дар ҳар сари қадам эҳсос мешуд. Дар ҳамин давраи хеле ҳассоси таърихӣ маҳз ба Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ягона мақомоти ҳуқуқии фаъол имкон дод, ки қувваҳои солим ва шахсиятҳои баруманди миллатро гирди худ ҷамъ оварад. Дар даргириҳое, ки дар пойтахти Тоҷикистон, шаҳри Душанбе, ҷануби Тоҷикистон сурат мегирифт, имконияти даъвати Иҷлосия ғайримкон буд. Аз ин рӯ, Иҷлосияи 16-уми Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо қарори роҳбарони вақти Шурои Олӣ Иҷлосияи ғайринавбатӣ дар Қасри арбоби ноҳияи Хуҷанди (ҳоло ноҳияи Бобоҷон Ғафуров) вилояти Ленинобод (ҳоло Суғд) гузаронида шавад. Дар ҳамин иҷлосияи тақдирсоз Эмомалӣ Раҳмон раиси Шурои Олӣ интихоб шуданд. Ин як фоли нек буда, минбаъд дар тақдири халқи тоҷик нақши муҳиме бозид. Зеро замони хеле мудҳиш, нооромии кишвар, кашмакашҳои дохилӣ, ҳизбсозию ҳизбтозиҳо, ҳаракату созмонҳои маҳаллӣ оқибат ба ҷанги шаҳвандӣ расонид. Бартараф кардани оқибатҳои ҷанги шаҳрвандӣ, ба эътидол овардани вазъи сиёсӣ, барқарорсозии рукнҳои давлатӣ, баргардонидани гурезаҳо, таъмин намудани оромиву осудагии халқ, барқарор намудани сулҳу субот дар кишвар, таъмини озуқоврӣ, ташкил ва пурқувват кардани сохторҳои давлатӣ, барқарор намудани хоҷагии халқ қабули Конститутсияи навро тақозо менамуд. Зикр бояд кард, ки то ин муддат Конститутсияи давраи Шуравии Тоҷикистон амал мекард. Замони нав тақозои Конститутсияи нави даврони Истиқлолро талаб менамуд. Ҳамин вазиятро ба инобат гирифта, 20-уми июни соли 1994 қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи ислоҳоти конститутсионӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, тартиби қабул намудан ва мавриди амал қарор додани Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон” ба тавсиб расид. Ин ба шаҳрвандони ҷумҳурӣ имконият медод, ки бевосита ва мустақиман ба тариқи райпурсии умумихалқӣ қабули Конститутсияро таъмин мекард. Баъди баррасӣ, таҳлил ва омӯзиш матни пурраи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон омода карда шуд.

6-ноябри соли 1994 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар раъйпурсии умумихалқӣ қабул карда шуд. Конститутсия аз 10 боб ва 100 модда иборат буд. Конститутсия замоне қабул гардид, ки халқи тоҷик душвориҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва нобасомониҳои вақтро аз сар мегузаронид. Солҳои аввали Истиқлол барои мардуми тоҷик хеле вазнин ва дар кишвар ҷанги шаҳрвандӣ идома дошт. Бо вуҷуди ин, шаҳрвандони Тоҷикистон қарзи ватандорӣ, эҳтиром ба таъриху фарҳанги гузаштаи худ, барои ояндаи миллати тоҷик, барои минбаъд ба эътидол овардани вазъи сиёсиву иқтисодӣ, барқарорсозии сохторҳои давлатӣ, таъмини волоияти қонун, оромиву осоиш, зиндагии босаодати худ ба тариқи раъйпурсӣ нахустин Конститутсияи давлати соҳибистиқлолро бо иқдоми нек қабул намуд. Ин дар таърихи давлатдории тоҷикон воқеаи фараҳбахш гардида, бори аввал дар Конститутсия зикр карда шуд, ки “Халқ баёнгари соҳибихтиёрӣ ва сарчашмаи ягонаи ҳакимияти давлатӣ буда, онро бевосита ё бавоситаи вакилони худ амалӣ менамояд”. Аз тарафи дигар, дар Конститутсия сохтори сиёсии кишвар муайян карда шуда, дар моддаи аввал таъкид ёфтааст, “Ҷумҳурии Тоҷикистон давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона мебошад”. Роҳи интихоб кардаи халқи тоҷик ҷомеаи демокративу дунявӣ будани он буд. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун санади сарнавиштсози миллати тоҷик, миллате, ки соҳибтамаддун, таърихи чандҳазорсола дошта, фарзандони фарзонааш тули таърих барои озодиву давлатдории миллӣ ҷонбозиҳо кардааст, ғояҳои башардӯстонаро мароми хеш хондааст, суннат ва анъанаҳои миллиро эҳтиром ва давом додааст, зикри хайри давлатдории замони Сосониёну Сомониҳоро кардааст, Конститутсияи замони Истиқлол аз ҳамин андешаҳо пурбор шудааст. Бо баробари қабули Конститутсияи нави Ҷумҳурии Тоҷикистон дар таърихи давлатдории навини он саҳифаи тоза оғоз ёфта, барои халқи тоҷик ва давлатдории миллии мо нақши муҳим бозид. Бо ифтихор таъкид бояд кард, ки Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз тарафи давлатҳои пешрафтаи ҷаҳони муосир ба мисли Россия, Америка, Англия, Франсия, Олмон ва инчунин, созмонҳои байналхалқӣ баҳои сазовор гирифта, яке аз беҳтарин Конститутсия эътироф шудааст. Ба андешаи Сарвари давлат “Беҳуда нест, ки он ҷониби созмонҳои бонуфуз ва коршиносони маъруфи ҷаҳон аз ҷумлаи конститутсияҳои беҳтарин ва демократӣ эътироф шудааст”. Дар замони худ Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дуюмин Конститутсия аст, ки дар миқёси ҷумҳуриҳои пасошуравӣ ба тариқи раъйпурсӣ қабул шудааст. Ин асноди тақдирсозро ҳар сол мо 6 ноябр бо шукуҳу шаҳомати хоса ҷашн мегирем. Адбатта, ин ҷашни хоса ва хотирмони давлативу сиёсии даврони Истиқлол аст, ки ҳар як сокини Тоҷикистон ифтихор мекунад. Аз қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон 30 сол сипарӣ шуд. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон қонуни асосии кишвари озоди мо буда, аз нигоҳи назария ва амалия меъёри ҳуқуқӣ ва сиёсӣ маҳсуб меёбад. Ҳамчунин Конститутсия қутбнамо ва ифодагари манфиатҳои халқ буда, манбаи асосии ҳуқуқҳои ҳокимияти давлатӣ аст. Ба ин маром, Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон аҳамияти таърихӣ, асноди тақдирсоз, ифодагари ормону орзуи мардуми тоҷик гардид. Мусаллам аст, ки қонунҳои амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз тарафи мақомоти қонунгузор мутобиқи Конститутсия қабул мегардад. Ба андешаи Пешвои миллат “Арзиши волои Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар он зоҳир мегардад, ки он ҳамчун неруи тавонои ҳуқуқӣ консепсияи муосири ҳуқуқҳои фитрии инсонро, ки табиатан ба ӯ хос мебошанд, мустаҳкам намуда, уҳдадории давлатро оид ба эътироф, риоя ва ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд муқарар менамояд”. Дар ҳақиқат Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистони соҳибистиқлол дар таърихи навини кишвар ифодакунандаи ва равшангари роҳ ба сӯйи ояндаи нек, таъминкунандаи истиқлоли миллӣ, ҳуҷҷати муҳимми таърихи давлатдорӣ пойдории ҳакимияти конститутсионӣ ва арзишмандтарин санади олии сиёсӣ аст. Воқеан, Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон асноди таърихӣ ва тақдирсози миллати тоҷик буда, волоияти қонунро таъмин намуда, ҷомеаро ба сӯйи ояндаи нек ҳидоят мекунад. Кишвари мо роҳи эъмори ҷомеаи демократиро интихоб намудааст. Мо дар ин ростои таърих 30 сол боз қадам мезанем. Конститутсия раҳнамои ҷовидонаи ҳаёти мардум, бахтномаи ҳалқи тоҷик ва ҳуҷҷати сарнавиштсоз дар роҳи расидан ба мақсадҳои олии инсонӣ аст. Дар ҳамин ҷо, рӯ меорем ба як андешаи хеле волои Сарвари давлат доир ба рисолат ва манзалати Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки гуфтааст: “Конститутсия барои шаклгирии ҷомеаи шаҳрвандӣ низ асосҳои устувор гузошта, кафолати инкишофи озодонаи ҳар шахсро муҳайё сохт ва муҳимтарин ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро, ба монанди озодии сухан, гуногунандешӣ, ошкорбаёнӣ, матбуоти озод, дастрасӣ ба ҳама гуна иттилооти барои шахс зарур, озодии ҳаракат ва иродаро ҳамчун заминаи бунёдии ҷомеаи озоди шаҳрвандӣ муқаррар намуд”.

Ҳамин тавр Конститутсия ҳаёти осоишта, таъмини сулҳу субот, ваҳдати миллӣ, кафолати устувории ҳаёти сиёсӣ, бисёрҳизбӣ, ҳуқуқу озодиҳои инсон, волоияти қонун ва ҷомеаи демокративу дунявиро таъмин намуда, дар масири вақт бо талаби айём ду маротиба 22 июни соли 2003 ва 22 майи соли 2016 бо тариқи раъйпурсии умумихалқӣ ба он тағйиру иловаҳо ворид карда шуданд.

Аъзамҷон Азимов,профессори факултети журналистикаи ДМТ

Дилафрӯз Азимзода,унвонҷӯйи кафедраи ҳуқуқи нақлиёт ваҳуқуқи истифодаи сарватҳои табиифакултети ҳуқуқшиносии ДМТ

ТАНТАНАҲОИ ҶАШНИ МЕҲРГОН ДАР ДОНИШГОҲ

0

Бо шарофати Истиқлоли давлатӣ ва ваҳдати миллӣ, дар натиҷаи сиёсати фарҳангпарваронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон идҳои таърихӣ, аз ҷумла иди Меҳргон эҳё гардид. Сарчашмаҳоикуҳани таърихӣшаҳодат медиҳанд, ки ниёгони мо дар ин рӯз либосҳои идонаи арғувонӣ пӯшида, ҳамдигарро бо беҳтарин таманниёт табрик мекарданд.

Имрӯз (22.10.2024) дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ҷашни куҳанбунёди тоҷикон – Меҳргон дар сатҳи баланд таҷлил гардид.Намояндагони сохторҳои мухталифиДонишгоҳ аз дастархони идонаи чанде аз факултетҳои Донишгоҳ, ки фарогири меваю сабзавоти ватанӣ ва гушае аз ҳунарҳои мардумӣбуд, боздид намуданд.

Сипас дар толори фарҳангии Донишкадаи Конфутсий бо иштироки меҳмонону устодони Донишгоҳ чорабинии фарҳангӣ баргузор гардид.

Ректори Донишгоҳ, профессор Насриддинзода Э.С. зимни суханронии худ зикр кард, ки Иди Меҳргон ҳамасола дар саросари ҷумҳурӣ таҷлил гардида, мисли ҷашнҳои таърихии Наврӯз, Сада, Тиргон аз қадимтарин идҳои миллии мардуми ориёинажод маҳсуб мешавад. Меҳргон чун дигар ҷашну идҳоимиллати куҳанбунёди тоҷик бо ибтикори таърихии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам ЭмомалӣРаҳмон эҳё гардида, ҳамасола мо онро ҳамчун ҷашни миллӣ таҷлил менамоем.

«Меҳргон яке аз куҳантарин ҷашнҳои мардуми ориёинажод буда, гузаштагонамон онро ҳамчун ситоишу ниёши Меҳр ё Митро ва рамзи аҳду паймон ва дӯстиву муҳаббати оини меҳрпарастӣ таъбир кардаанд. Меҳргон иди ҷамъоварии ҳосили рӯёндаи деҳқон, иди фаровонӣ, шодию нишот, дӯстию рафоқат, ваҳдату ягонагӣ ва меҳру садоқат аст» – гуфтааст Пешвои муаззами миллат.

Дар идома, устодони Донишгоҳ: Равшан Раҳмонӣ – профессори факултети филология ва Ҷонибеки Асрориён – устоди факултети таърих доир ба таърихи ҷашни Меҳргон суханронӣ карда, таъкид доштанд, ки гузаштагони мо онро ҳамчун рамзи шукргузорӣ аз неъматҳои табиат ва заҳматҳои кишоварзон ҷашн мегирифтанд.

«Ба ҷашни Меҳргон истиқлолият умри дубора бахшид. Таҷлили иди Меҳргон тибқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 5-уми августи соли 2009 таҳти рақами 538, дар тамоми гӯшаю канори кишварамон бо шукӯҳу шаҳомат ба роҳ монда шудааст. Ба истиқболи ин рӯзи муборак пахтакорон, ғaллaкopoн, бoғy токпарварон, чорводорон, механизаторони меҳнатқарин бо ғaйpaти дучанд заҳмат кашида, баҳри пешрафти иқтисодиёти давлати тоҷикон саҳми арзанда мегузоранд»- таъкид шуд дар чорабинӣ.

Дар интиҳои чорабинӣаз тарафи ансамбли халқии «Наврӯз»-и Донишгоҳ барномаи хотирмони фарҳангӣ-фароғатӣпешниҳод гардид.

ЗАБОН – АРЗИШ ВА МУҚАДДАСОТИ МИЛЛӢ

0

Боиси ифтихор аст, ки ҳамасола дар Ватани мо 5 октябр Рӯзи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо шукӯҳу шаҳомат таҷлил мешавад. Ин ҷашну ин ифтихор аз файзу баракати истиқлол аст. Маҳз шарофати истиқлол ва сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аст, ки мо ба гиромидошти арзишҳои миллӣ ва эҳёи ҳофизаи таърихиамон рӯ овардем. Бешак, миллати тоҷик дар таърихи беш аз 6-ҳазорсолаи хеш дар тамаддуни башарият, дар ҳама самтҳои ҳаёти маънавӣ, аз ҷумла адабиёт, фарҳанг, ҳунар, ахлоқ ва монанди ин нақши мондагоре гузоштааст. Дар баробари ин саҳми фарзандони миллати мо дар рушду инкишофи илмҳои бунёдӣ, истеҳсолот, шаҳрсозӣ, кишоварзӣ, меъморӣ, ҳайкалтарошӣ сазовори таъкиду ситоиш аст. Ин нақшу саҳмро намояндагони барҷастаи илму фарҳанги ҷаҳонӣ эътирофу таъкид доштаанд. Панди Рӯдакӣ, ватансароии Фирдавсӣ, шифои Сино, ғазали Ҳофизу Камол, фалсафаи Хайёму Носири Хусрав, инсоншиносии Мавлавӣ, муаммои Бедил… то ҳанӯз оламиёнро тасхир мекунад. Ва ҳамаи индурри маънӣ тавассути забони тоҷикӣ офарида шудааст. Оре, забон аст, ки моро дар радифи адабиёт, «Шоҳнома», «Шашмақом», «Фалак» дар имтиҳони таърих ҳифз намудаву дастболо намудааст. Ин осор гувоҳи қудрату тавоноии забони тоҷикист.

Таърихи сиёсӣ, адабӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии мо ҳамеша пайванд ба забон будааст. Агарчи мо баъди Сомониён давлати миллӣ надоштем, аммо забону фарҳангимо давлатӣ буд. Ҳар касе меомад, маҷбур буд бузургии забони моро эътироф намояд. Шоҳону ҳокимон, агарчи аз бегонагон буданд, маҳз забони моро василаи таъмини иртибот ва муоширати худ бо мардум интихоб мекарданд

Аммо бояд эътироф кард, ки бо вуҷуди нақши муносибу мондагораш забони мо мақому ҷойгоҳи сазовори худро маҳз дар замони Истиқлол тавассути сиёсати Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба даст овард. Дар сатҳи давлативу расмӣ як силсила қонуну қарор ва асноди меъёриву ҳуқуқӣ оид ба забони тоҷикӣ қабул ва амалӣ гардиданд, ки онҳо мақому манзалати забонамонро ба сатҳи зарурӣ боло бурданд. Дар моддаи 2-юмиКонститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон мақоми забони тоҷикӣ равшану возеҳ муайян шудааст: “Забони давлатии Тоҷикистон забони тоҷикӣ аст.” Қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи забони давлатӣ”, таъсиси Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, таъсиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти ҶТ, ки имконияти беҳтарин барои бо забони модарӣ ҳимоя кардани рисолаҳои илмӣ мебошад, эълон доштани «Соли забони тоҷикӣ», қабули «Барномаи рушди забони давлатӣ барои солҳои 2020-2030» ва ғайра барои устувор нигоҳ доштану таҳким бахшидани мақоми забон дар ҷомеа нигаронида шудаанд. Ба нашр расидани асари арзишманди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Забони миллат – ҳастии миллат» (дар 2 ҷилд), нишони эҳтирому бузургдошти забони модарӣ буда, бори дигар моро ба қадршиносии арзишҳои миллӣ, аз ҷумла забон ҳидоят менамояд. Ва дар саргаҳи нишондани забони тоҷикӣ дар мақомаш Сарвари давлат меистанд. Маҳз муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон забони тоҷикиро ба минбари баландтарини сиёсии ҷаҳон – минбари Созмони милали муттаҳид баровардаву аз ҳастии миллате бо номи тоҷик, давлате бо номи Тоҷикистон ва забоне бо номи тоҷикӣ башорат доданд. Ва ин амалишавии орзуву армони ҳазорсолаи фарзандони боору номуси миллат буд. Ҳамин фарзонагон буданд, ки бо осори худ, ки тавассути забони модарӣ эҷод карда буданд, моро умед мебахшиданд. Устод Садриддин Айнӣ забонро дар қатори мактабу матбуот пойдевори давлат дониста, дар солҳои 30-юми асри 20 барои эътирофи миллати тоҷик оид ба бузургии забони тоҷикӣ даҳҳо мақолаҳои илмиву публитсистӣ навиштаанд. Кори Устод Айниро фарзонагони дигари миллат Шириншоҳ Шоҳтемур, Бобоҷон Ғафуров, Абулқосим Лоҳутӣ, Мирзо Турсунзода ва даҳҳо нафари дигар идома доданд. Пешвои муаззам ҳақ ҳастанд, ки мегӯянд: «Имрӯз аҳли олам моро бо номи «тоҷикон», давлатамонро бо номи «Тоҷикистон» ва забонамонро бо номи «забони тоҷикӣ» мешиносанду эътироф мекунанд.»

Бале, бо ҳамин забон моро мешиносанд. Омили асосии ваҳдати ҳама тоҷикони ҷаҳон ҳамин забон аст. Бо ҳамин забон мо сарҷамъу муттаҳид ҳастем. Аз ин хотир Давлату Ҳукумати Тоҷикистон аз забон пуштибонӣ менамоянд. Ба фармудаи Сарвари давлат «Миллату давлат соҳиб ва пуштибони забон мебошанд. Забон омили асосии рушду камоли миллат ва давлат аст. Ин аст, ки забон ва давлату миллат дар паноҳи якдигаранд».

Мувофиқи маълумотҳо ҳар сол дар олам даҳҳо забон аз байн мераванд. Бо нестшавии забон миллату халқият ва давлатҳо аз байн мераванд. Яъне забон яке аз унсурҳои асосии мавҷудияти миллату давлат аст. Забони тоҷикӣ арзиш ва муқаддасоти миллати мост. Забони давлатиро ҳифзу ба ояндагон мерос гузоштан танҳо вазифаи Давлату Ҳукумат нест, балки ҳамаи намояндагони миллат вазифадоранд, ки барои ҳифз ва беолоиш нигоҳ доштани нахустунсури ҳастии миллат – забон талош намоянд. Дар ин роҳ саҳми воситаҳои ахбори омма, хоса матбуот барои ташвиқу тарғиби эҳтироми забони давлатӣ, риояи меъёрҳо ва тозаву пок нигоҳ доштани он бисёр муҳим аст.

Сангин ГУЛЗОД,дотсент, мудири кафедраи телевизион варадиошунавонии факултети журналистикаи ДМТ

ВАСОИТИ ЭЛЕКТРОНИИ АХБОР

0

Имрӯз (2.10.2024) дар факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон конференсияи ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Васоити электронии ахбор дар шароити вусъатёбии муборизаҳои иттилоотӣ ва ҳимояи манфиатҳои миллӣ” баргузор гардид. Дар конференсияи мазкур намояндагони Донишгоҳ, омӯзгорони факултет ва журналистони варзидаи кишвар иштирок ва cуханронӣ намуданд.

Зимнан таъкид шуд, ки масири истиқлолияти кишварро бидуни фаъолияти ВАО наметавон тасаввур кард. Дар чунин шароите ки муборизаҳои геополитикӣ ва иттилоотӣ ҳамчун як рукни ҷаҳонишавӣ амал мекунанд, нақши расонаҳо дар ташаккули афкори омма барои муқовимат ба арзишҳои бегона, устуворӣ дар роҳи худшиносиву худогоҳӣ ба маротиб боло меравад. Дар ин замина, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар маросими ифтитоҳи муассисаҳои давлатии телевизиони «Варзиш», «Синамо» ва Академияи воситаҳои ахбори омма (1 марти соли 2016) басо бамаврид таъкид карданд: «Махсусан, дар шароити мураккаби ҷаҳонишавӣ вазифаи шабакаҳои иттилоотӣ зиёд гардида, масъалаҳои тарғиби фарҳанги миллӣ, расму ойинҳои мардумӣ, ташвиқи андеша ва тафаккури миллӣ, тарбияи насли ояндасоз, риояи меъёрҳои забони давлатӣ ва ҳифзи асолату тозагии он рисолати муҳимми воситаҳои ахбори омма ба шумор меравад».

Зимни баррасии маърузаҳо таъкид шуд, ки манфиатҳои миллӣ тақозо мекунанд, ки воситаҳои ахбори омма ба сифати дастгоҳи тавонои иттилоотӣ дар муборизаи таҳмилии иттилоотӣ чун сипари боэътимоди халқу давлат хизмат намоянд, ба ҳифзи оромиву суботи ҷомеа фаъолона мусоидат кунанд ва эътимоди мардумро ба фардои нек таҳким бахшанд.

ВОХӮРИҲОИ СУДМАНД БО ДОНИШҶӮЁНИ КУРСИ АВВАЛ

0

Баланд бардоштани тарбияи ватандӯстӣ, маърифати ҳуқуқӣ, худшиносиву худогоҳии миллӣ ва зиракии сиёсии ҷавонон василаи пешрафт ва пешгирии ҳама гуна омилҳои номатлуб дар ҷомеамаҳсуб меёбад. Ин мавзу аз ҷумлаи масъалаҳое буд, ки дар вохӯриҳои намояндагони шуъбаи тарбияи ДМТ бо донишҷӯёни курсҳои аввали факултетҳои филологияи рус, журналистика ва геология баррасӣ гардид.

Зикр гардид, ки вазифаҳои тарбияи ватандӯстии шаҳрвандон аз ташаккули худшиносии миллӣ, муносибати арзанда ба шахсият, ҷомеа, давлат, ғояву арзишҳо, инчунин эҳё ва рушди онҳо, ҷалби насли наврас ба низоми арзишҳои иҷтимоию маданӣ, ки таъриху фарҳанги ғанӣ ва ба худ хоси Ватану миллатро инъикос менамояд, дар тафаккури онҳо ташаккул додани арзишҳои олии маънавию ахлоқӣ, маданӣ ва худогоҳӣ, инчунин талабот ба рушди минбаъдаи он иборат мебошад.

Ёдрас мешавем, ки дар вохӯрӣ масъулини шуъбаи тарбия, шуъбаи назорати сифати таҳсилот, декани факултетҳо ва муовинони декан оид ба таълим ва тарбия иштирок доштанд.

МАОРИФ — АСОСИ ДАВЛАТ ВА ҶОМЕА

0

(Бардошт аз суханронии Пешвои миллат дар Рӯзи дониш)

Мулоқот ва суханронии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии То­ҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори Рӯзи дониш саҳифаи наве дар таърихи маорифи кишвар, намунаи олии изҳори эҳтиром ба заҳмати аҳли мактабу маориф, хоса, омӯз­горон гардид. Маълум аст, ки Сарвари давлат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз рӯзҳои нахустин ба мактабу маориф таваҷҷуҳи хоса доштанду доранд. Зеро хуб медонистанду медонанд, ки асоси пешрафту ояндаи ҳар давлату миллат ба мактабу маориф марбут аст. Агар корхонае аз кор монд, бо гузашти муддате, бо пайдо шудани имкону маблағ метавон онро аз нав ба кор даровард, агар замин кишт нашуд, метавон соли оянда онро кишт кард, аммо агар дар низоми мактабу маориф ва таълиму тарбияи насли наврас фосилаву холигоҳ ё танаффус ба миён ояд, солҳо мебояд то он ҷуброн шавад. Зеро насле бесавод мемонад, бемаърифат мешавад ва мағзи насли навраси аз таълиму тарбия дурмонда ба осонӣ шуста мегардаду худ бозичаи дасти сияҳкорону душманон мешаванд. Маҳз бо дарназардошти ҳамин омил, дар душвортарин марҳалаҳо ҳам Сардори давлат лаҳзае та­ваҷҷуҳи худро аз таълиму тарбияи насли наврас ва мактабу маориф кам накарданд. Баръакс, маорифро дар сиёсати хеш ба самти афзалиятнок табдил доданд ва ин сиёсат сиёсати маорифпарварона ном гирифт.

Баракати ҳамин сиёсат буд, ки дар андак муддат дар низоми маорифи кишвар таҳаввулоту дигаргуниҳои тасаввурнопазир сурат гирифтанд. Аз соли 2000-ум то ба имсол маблағгузорӣ ба соҳаи маориф 200 маротиба афзудааст (соли 2000 — 42 миллион сомонӣ, соли 2024 8 миллиарду 231 миллион сомонӣ). Мувофиқи таҳлилҳои ЮНЕСКО ва Бонки Ҷаҳонӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон дар байни кишварҳоест, ки ҳаҷми маблағгузориашон ба соҳаи маориф аз ҳисоби буҷети давлат зиёд мебошад. Ва Тоҷикистон дар миёни 183 кишвари таҳти омӯзиш қарордошта мақоми 21-умро ишғол менамояд. Ин шаҳодати он аст, ки бо вуҷуди мушкилоти буҷет таваҷҷуҳи Пешвои миллат ба мактабу маориф меафзояд. Дар ҳама сафарҳои худ ба минтақаҳои Ватани азизамон Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳатман аз муассисаҳои соҳаи маориф боздид ба амал меоранд. Сафаре нест, ки Сарвари давлат боғчаву мактаби наверо накушода бошанд. Дар чанд соли охир мо шоҳид ҳастем, ки то 200 бинои муассисаи таълимӣ барои ҳама зинаҳои таҳсилот сохта ба истифода дода мешаванд. Ва дар ин муассисаҳо беҳтарин шароит барои таълиму тарбия ва донишомӯзии шогирдон муҳайё карда шудааст. Гузашта аз ин, дар ягон кишвар оғози соли нави хониш бо чунин ҳашамату ифтихор таҷлил намешавад. Ва чуноне Президент таъкид карданд: «Дар даврони Истиқлоли давлатӣ дар оғози соли таҳсил таҷлил намудани Рӯзи дониш ва Дарси сулҳ дар ҳамаи зинаҳои таҳсилоти низоми маорифи кишвар ба яке аз анъанаҳои неки умумимиллӣ дар Тоҷикистон табдил ёфтааст.»

Хушбахтона, Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе дар амалисозии сиёсати маорифпарваронаи Пешвои миллат барои дигар шаҳру ноҳияҳо намунаи ибрат мебошад. Ва барҳақ, Душанбе чун «пойтахт на фақат маркази маъмурӣ, балки ойинаи миллати куҳанбунёди то­ҷик ва давлати соҳибистиқлоли мост.» Дар 7 соли охир дар пойтахт ҳамасола то 10 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, ки ҳар кадоме на камтар 3 ҳазор хонандаро ба таълим фаро мегирад, бунёд гардидааст. Бо файзу баракати Истиқлол, дастгириҳои Сарвари давлат ва иқдомоти Раиси шаҳр, муҳтарам Рустами Эмомалӣ танҳо ҳамин сол барои 12 ҳазор навраси пойтахт муассисаҳои таълимӣ сохта ба истифода дода шуда, «сохтмони боз 24 муассисаи нави таълимӣ барои 47 ҳазор нафар хонанда ва 55 муассисаи томактабӣ барои 11 ҳазору 500 нафар кӯдак босуръат идома дорад.» Ва ибратбахш аст, ки дар ин самт Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе соҳибкоронро низ ҷалб месозад.

Пешвои миллат дар ин суханронии пурмуҳтавои худ дар баробари зикри муваффақиятҳо, мушкилоти ҷойдоштаро, ки монеаи пешрафти низоми маориф ва умуман, ҷомеа ҳастанд, таҳлилу баррасӣ намуда, роҳҳои ҳалро нишон доданд. Ва хеле хуб медонем, ки ин мушкилот омилҳои объективию субъективӣ доранд. Аз ҷумла, нарасидани биноҳои муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва томактабӣ, раванди нокофии ба таҳсилоти томактабӣ фаро гирифтани кӯдакон, идома надодани таҳсил баъди синфи 9 (хоса, духтарон), норасоии омӯз­горон, сифати китобҳои дарсӣ, ширкати ғайрифаъоли омӯз­горон дар озмунҳо, таълими калонсолон, мушкилоти таҳсилоти ибтидоии касбӣ, кам будани озмоишгоҳу устохонаҳо ва монанди ин ҳаматарафа бо далелҳои қавию мантиқӣ таҳлил шуданд. Ҳалли аксари ин мушкилот, тавре Президентамон таъкид доштанд, пеш аз ҳама, ба виҷдон ва масъулиятшиносии ҳар як корманди соҳа вобаста аст. Пешвои миллат дар назди мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо ва Вазорати маориф ва илм вазифа гузоштанд, ки барои «то ҷашни 35-солагии Истиқлоли давлатӣ бартараф кардани мушкилоти дар ин самт ҷойдошта тадбирҳои мушаххас ва фав­рӣ» андешанд.

Ба ҳама маълум аст, ки имрӯз инсоният пешорӯйи мушкилоти зиёде истодааст, ки аксарияти ин мушкилотро худи инсонҳо ба вуҷуд овардаанд. Ба андешаи Пешвои миллат, «хусусан, чор – панҷ соли охир дар дунё бар­хӯрди манфиатҳои абарқудратҳо, ки бо мақсади аз нав тақсим кардани ҷаҳон дар шакли мухолифатҳои сиёсиву низомӣ, яроқнокшавии бошитоб ва «ҷанги сард» роҳандозӣ гардидааст, рӯз ба рӯз шиддат гирифта истодааст.» Дар баробари ин, ҷангу хунрезиҳо, терроризм дар минтақаҳои алоҳидаи олам ҳазорон одамро аз ҳаёт маҳрум сохта, ба ҷони миллионҳо нафар таҳдид менамоянд. Яъне, «одамони бегуноҳ қурбони манфиатҳо ва бозиҳои геосиёсии кишварҳои абарқудрат шуда истодаанд.»

Дар баробари ин, Сарвари давлат ба масъалаҳои терроризму экстремизм, радикализм ва хурофоту таассуби динӣ, қочоқи маводи мухаддир, ҷиноятҳои киберӣ ва дигар ҷинояткориҳои муташаккили фаромиллӣ, авҷи исломситезиву мусулмонбадбинӣ ва тафриқаандозӣ миёни дину мазҳабҳо, тағйирёбии босуръати иқлим, гармшавии бесобиқаи ҳаво ва оқибатҳои ногувори он – камобиву хушксолӣ, офатҳои табиӣ, нарасидани маводи ғизоӣ, болоравии нархи молу маҳсулот ва паҳншавии бемориҳои сироятӣ ишора намуданд.

Дар ҳамин замина, бо Дарси сулҳ оғоз гардидани соли таҳсил дар ҳамаи зинаҳои таҳсилот барои хонандагону донишҷӯёни кишвар аҳаммияти басо муҳимми таълимиву тарбиявӣ дорад.

Зеро танҳо дар сурати барқарор будани сулҳу суботи комил ва оромиву амният ҳамаи соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ва давлат, аз ҷумла, раванди таълиму тарбия ба таври муътадил идома пайдо мекунад.

Яъне, амалӣ гардидани ниятҳои неки ҳар як инсон ва нақшаву бар­номаҳои созандаи давлату ҷомеа фақат дар шароити сулҳу оромӣ, суботи сиёсӣ ва ваҳдати миллӣ имконпазир мебошад.» Ин андешаи Пешвои миллат бархоста аз воқеияти Тоҷи­кистон ва ҷаҳони муосир аст, ки дар миёни аҳолии мамлакат ҷониб­дории қатъӣ дорад.

Барои мо – омӯзгорони факултети журналистика боиси шодмонист, ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бораи таъсиси боз як телевизион — шабакаи алоҳидаи телевизионии таълими забонҳои хориҷӣ (махсус барои кӯда­кон) ба сохторҳои дахлдор супориш доданд. Бовар дорем, ки таъсису ба фаъолият оғоз намудани ин шабака дар самти забономӯзӣ ва умуман, таълиму тарбияи насли ояндасози миллат нақши босазое хоҳад гузошт.

Таҷдиди назар намудани «Консепсияи миллии тарбия дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» «бо дарназардошти тағйирёбии фазои сиёсиву иҷтимоии ҷаҳон ва бедор намудану тақвият бахшидани ҳисси миллӣ, худшиносиву худогоҳӣ, ватандӯстиву ватанпарастӣ ва ифтихори ватандорӣ дар зеҳну шуури кӯдакону наврасон ва ҷавонон» заруру саривақтист, ки Сарвари давлат таъкид доштанд.

Шоҳид ҳастем, ки дар чанд соли охир бо ташаббусу иқдомҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон чандин озмуну чорабинӣ барои беҳтар намудани сатҳу сифати таълиму тарбия, баланд бардоштани ҳисси худшиносиву ху­догоҳии аҳли ҷомеа, хоса, ҷавонону наврасон сурат мегиранд. Бо дарназардошти ин ҳама, Пешвои миллат супориш доданд, ки барои боло бурдану беҳтар намудани сатҳи олим­пиадаҳои фаннӣ, озмунҳо ва зиёд кардани воситаҳои ҳавасмандгардонии иштирокчиён (аз ҷумла, як баробар зиёд кардани маблағ барои ғолибон) тадбирҳои зарурӣ ва ҳатмӣ андешида шаванд. Дар ин суханронӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои ҷалби аҳли ҷомеа ба илму маърифат, донистани адабиёту таърихи миллат, ифтихор аз ватандориву истиқлол, тарбияи ва­тандӯстӣ, боло бурдани ҳисси худшиносиву худогоҳӣ боз як иқдоми дигар – роҳандозӣ намудани озмуни «Шоҳномахонӣ»-ро эълон намуданд.

Сарвари давлат ба заҳмату та­лошҳои аҳли мактабу маориф баҳои баланд доданд ва таъкид доштанд, ки омӯзгор касест, ки Инсон месозад, ояндаи давлату миллат ва Ватан ба масъулият, маърифату маҳорати омӯз­­гор вобаста аст. Ин баҳои Пешвои миллат моро водор месозад, ки беҳ­тару бештар фаъолият намоем ва барои тарбияи насли нав дар руҳияи арзишҳои миллӣ, инсондӯстӣ, ватан­дорӣ, худшиносӣ, омӯзиши илму дониш ва касбу ҳунар роҳнамо бошем.

(Бознашр аз ҳафтаномаи “Омӯзгор”)

Сангин ГУЛЗОД,мудири кафедраи телевизион ва радиошунавонии ДМТ,дотсент

Хабарҳои пешниҳодшуда