Home Blog Page 6

ВАҲДАТИ МИЛЛӢ – РАМЗИ ИТТИҲОДУ ҲАМБАСТАГӢ

0

Ваҳдати миллӣ яке аз дастовардҳои муҳимтарини таърихии мардуми тоҷик дар даврони соҳибистиқлолӣ ба шумор меравад. Зеро бо имзо гардидани Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон, ки бо талошу заҳматҳои пайвастаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон муяссар гардид, дар китоби сарнавишти миллати куҳанбунёди мо саҳифаи наве боз шуд, ки роҳи ояндаро ба сӯйи бунёди давлати демокративу ҳуқуқбунёд равшан сохт.

Имрӯз кишвари азизамон бо шарофати Ваҳдати миллӣ ва ташаббусҳои созандаву бунёдкоронаи Пешвои миллат рӯз аз рӯз ободу зебо ва рӯзгори мардум беҳтар гардида, баҳри сазовор истиқбол намудани ҷашни 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар тамоми қаламрави кишвари маҳбубамон корҳои бунёдкориву созандагӣ бомаром ҷараён доранд.

Сулҳу ваҳдат ва ризояти миллӣ бо қадами мубораки фарзонафарзанди ҷонфидои Ватан, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҷомеа устувор гардида, ҳама соҳа, аз ҷумла соҳаҳои сиёсӣ ва иқтисодии мамлакат рушд ёфта, мактабу маориф ва илму дониш мавқеи худро боз ҳам устувор намуд.

Таҳкими Ваҳдати миллӣ ва Истиқлоли давлатӣ ду рукни асосӣ боиси рушд ва шукуфоии Тоҷикистони соҳибистиқлол гардида, дар марҳилаи кунунӣ ваҳдат бевосита кафили рушди устувору муътадили ҷомеа дониста мешавад. Дар ҷодаи расидан ба ин ҳадафҳои воқеан олӣ, моро зарур аст, ки дастовардҳои даврони соҳибистиқлолиамонро ҳамаҷониба таҳлил намоем ва ба рӯйдодҳои таърихии замони муосир баҳои воқеӣ ва ҳақиқӣ диҳем.

Ин санаи таърихӣ, ки бо суботи сиёсӣ ва ваҳдату ягонагии Ватани маҳбубамон иртиботи қавӣ дорад, аз Иҷлосияи ХVI Шурои Олии Тоҷикистон сарчашма гирифта, ҳамчун рӯйдоди муҳимму сарнавиштсоз ба хотима ёфтани мухолифати мусаллаҳона ва ҷангу хунрезиҳо, таъмин гардидани сулҳу оромии комил, бунёди давлати демократӣ ва тантанаи адолату ҳақиқат мусоидат намуд. Ба даст овардани оштии миллӣ ва ризоияти ҳамаи табақаҳои мардуми кишвар бори дигар собит намуд, ки роҳи пешгирифтаи Сарвари хирадманд – меъмори сулҳу ваҳдат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дуруст ва бесобиқа аст.

Маҳз ваҳдат аст, ки имрӯз кишвари моро дар ҷаҳон мешиносанд ва мо низ шукрона мекунем, ки мардуми соҳибватанем. Ваҳдат асоси пешравии Тоҷикистон ва ояндаи дурахшони миллати моро таъмин кард ва имрӯз ҳам ба зиндагии мардум маънии тоза бахшида, саҳифаҳои нав ба наверо боз намуда истодааст.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Ваҳдати миллии Тоҷикистонро арзиши волою муқаддас ва дар баробари Истиқлоли давлатӣ заминаи асосии дигаргунсозиҳои демократӣ ном бурда, таъкид менамоянд: “Мо имрӯз метавонем бо ифтихор изҳор намоем, ки истиқрори сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ дастоварди бузургтарин ва воқеан таърихии тоҷикон мебошад, ки маҳз дар натиҷаи ҳамбастагии мардуми кишвар ва азму талоши фарзандони содиқи халқамон муяссар гардид”.

Сиёсатеро, ки Сарвари давлатамон дар ин ҷода анҷом дода истодаанд, на танҳо байни мардуми Тоҷикистон обрӯву манзалати зиёде пайдо карданд, балки дар тамоми дунё ҳамчун як таҷрибаи нодир ва сулҳпарварона эътироф гардида гардида, шуҳрати ҷаҳонӣ пайдо кардааст. Бинобар ин, имрӯз беш аз ҳар вақти дигар мо бояд дарк карда бошем, ки танҳо дар сурати таҳкими ҳамаҷонибаи ваҳдат душвориҳо ва монеаҳо паси сар мешаванд, рӯзгори мардум рӯ ба беҳбудӣмеорад вакишвари азизамон ба шоҳроҳи пешрафту тараққиёт ворид мегардад. Бо роҳи ваҳдату якдигарфаҳмӣ истиқлоли кишварро устувор карда метавонем.

Ваҳдати миллӣ ба сатҳи худшиносии миллӣ ва дарки амиқи моҳияти ватандорӣ вобастагии ногусастанӣ дорад. Зарурат ва аҳамияти бузурги Ваҳдати миллӣ махсусан дар давраи соҳибистиқлолии мамлакат эҳсос мешавад. Зеро соҳиб шудан ба Истиқлоли давлатӣ барои ҳар як халқу кишвар кори саҳлу осон нест, ҳифзу таҳкими ин ганҷинаи бебаҳо бошад,кори мушкилтар аз он аст.

Роҳи расидан ба Истиқлоли давлатӣ ва Ваҳдати миллӣ шояд дар тасаввур осон намояд, вале амалияи ҷамъиятӣ нишон медиҳад, ки ҳифзи истиқлол ва Ваҳдати миллӣ аз ҳар як сокини кишвар ҷаҳду талошҳои зиёд, маърифатнокӣ ва маданияти сиёсии устуворро тақозо менамояд.

Ҳамаи ин ободиву шукуфоӣ ва якдилии мардуми сарбаландикишвар натиҷаи Ваҳдати миллӣ ва заҳмату талошҳои пайдарпайи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад. Аз ин ҷост, ки пиру ҷавони мамлакатро зарур аст, то тамоми имконоту иқтидори мавҷударо барои ҳифзи арзишҳои Истиқлолу озодӣ ва Ваҳдати миллӣ равона созанд ва дар бунёди ояндаи босуботи мамлакат ҳиссаи боризи худро гузоранд.

Муҳаббат НАЗАРОВА, ассистенти кафедраи забонҳои хориҷии факултети журналистикаи ДМТ

ВАҲДАТИ МИЛЛӢ – ПОЯНДАГИИ МИЛЛАТ

0

Ҳар як фарди бедордили ҷомеа, ҳар як шаҳрванди бонангу номуси Тоҷикистон, ки барояш Ватан ва сарзамини аҷдодӣ қадру манзалат дорад, бояд сулҳу ваҳдатро чун гавҳараки чашм ҳифз карда, барои ободиву пешрафти кишвар ҷаҳду талош намояд.

Эмомалӣ Раҳмон

Пайдост, ки ҳеҷ як давлату иттиҳоди миллӣ худрӯ намебошанд ва дар таърихи ҳар як давлату миллат шахсиятҳое ҳастанд, ки нақши онҳо дар сарнавиштсозии кишвар беназиру мондагор аст. Ҷойи баҳс нест, ки барои Тоҷикистон, чунин шахсият Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон эътироф гардидааст. Ӯ ҳамчун меъмори Ваҳдати миллӣ тавонист, Тоҷикистонро аз вартаи ҳалокату гирдоби нобудӣ раҳо бахшида, ба сӯи суботу тараққиёти устувор раҳнамоӣ кунад.

Оғози Истиқлолияти давлатӣ барои Тоҷикистон душвориҳову имтиҳони сангинро пеш овард. Баъд аз пош хӯрдани Иттиҳоди Шуравӣ ва ба даст овардани Истиқлолият, Ҷумҳурии Тоҷикистон ба яке аз сахттарин фоҷиаҳо ҷанги шаҳрвандӣ рӯ ба рӯ шуд. Дар кутоҳтарин фурсат ҳама низомҳои иқтисодиву иҷтимоиву сиёсӣ фурӯ рафтанд. Солҳои 1992–1997 дар кишвар муҳити сиёсию иҷтимоӣ ноором, иқтисод вайроншуда ва ҷомеаи пароканда ҳукмфармо буд. Маҳз дар чунин як вазъият, соли 1992 шахсияти наве дар саҳнаи сиёсии кишвар зуҳур кард, ки бо садоқат ба Ватан ва бо диди сиёсиву давлатдорӣ роҳбарии кишварро ба уҳда гирифта, ҳамон замон, дар яке аз аввалин суханрониҳояшон изҳор доштанд, ки «Ман ба шумо сулҳ меорам!» Ин суханони тиллоӣ ва умедбахш танҳо ваъда набуд, ин аҳд буд, садоқат буд, ки дар тамоми фаъолияти сиёсиву ҷамъиятии ояндаи Роҳбари давлат татбиқ гардиданд.

Ҷомеа ниёз ба осудагиву қатъи ҷанги шаҳрвандӣ дошт. Ба даст овардани сулҳ дар шароите, ки ҷомеа аз ҷиҳати сиёсӣ, динӣ ва иҷтимоӣ дар ҳалқаи буҳронӣ қарор дошт, сомон бахшидани ҳама мушкилот осон набуд. Аммо бо раҳнамоии Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳукумати тозатаъсиси Тоҷикистон бо мухолифини мусаллаҳ вориди музокирот гардид. Ҷонибҳо тавассути даҳҳо даври гуфтугӯҳои сиёсӣ, ки бо миёнаравии Созмони Милали Муттаҳид ва кишварҳои минтақа баргузор шуданд, дар ниҳоят ба натиҷаи таърихӣ расиданд. 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии сулҳ ва ризоияти миллӣ дар шаҳри Москва ба имзо расид. Дар давлатдории навини мо саҳифаи нав ворид гардид. Ин ҳуҷҷат рамзи олии хиради сиёсӣ, иродаи мардумсолорӣ ва диди хоси Роҳбари кишвари дар минтақа ва тамоми ҷаҳон гардид. Ҷанги қатъ гардид, беш аз як миллион гуреза ба Ватан баргардонида шуд, сохторҳои давлатӣ барқарор гаштанд ва кишвар ба сӯи эъмори давлати миллӣ роҳ пеш гирифт.

Дар масири расидан ба суботу оромӣ ва Ваҳдати миллӣ, пеш аз ҳама, хизматҳои мондагор ва қаҳрамониҳои беназири Пешвои муаззами миллат, мунодии асили сулҳу ваҳдат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пеши назари ҳар яки мо ҷилвагар аст. Ин ҳама дар саҳифаҳои таърих бо ҳарфҳои зарҳалин сабт гардидаанд. Имрӯз тамоми доираҳо медонанд, ки маҳз бо талошу заҳматҳои ин шахсияти шариф миллати мо дубора худро шинохт ва ба эҳёи арзишу муқаддасот даст ёфту рӯ овард. Хидматҳои шоёни Пешвои миллат дар иттиҳоду ҳамбастагӣ, дар ташаккули давлату давлатдорӣ, такомули фарҳанг, ҳуввияту асолати миллӣ, шаъну шукӯҳ, такомули ахлоқу одоб, арзишу муқаддасот ва эҳёи ҳуввияти таърихии миллати тоҷик, мондагор ва тақдирсоз ба ҳисоб мераванд. Таърихан собит гардидааст, ки заминаи асосии расидан ба Ваҳдати миллӣ ҳанӯз дар Иҷлосияи тақдирсозу таърихии XVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо интихоби Роҳбари ҷавони давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон гузошта шуда, роҳҳи минбаъдаи инкишофи давлатдорӣ мушаххас гардидааст. Таъмини сулҳ ва Ваҳдати миллӣ мукаммалтарин ва муҳимтарин барномаи кории Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз оғоз то ба имрӯз ба шумор меравад. Аз оғози Иҷлосия то имзо шудани «Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ» Ҷумҳурии Тоҷикистон роҳи ниҳоят вазнин ва пурпечутоби музокироту муколамаҳоро паси сар кардааст. Дар ин раванд ҳадафи асосӣ таъмини сулҳу оромӣ, Ваҳдати миллӣ, ҳарчи зудтар ба Ватан баргардонидани гурезаҳо ва сарҷамъ намудани миллат буд. Хушбахтона, бо вуҷуди ҳама монеаву мушкилот тамоми он вазифаҳои асосие, ки дар Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии мамлакат муайян гардида буданд, амалӣ гардида, волоияти қонун дар мамлакат барқарор шуд ва роҳи бунёдкориву созандагӣ маҳз бо шарофати ҷонбозиҳо, фидокориҳо ва қаҳрамониҳои беназири фарзанди фарзонаи миллат, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон амалӣ гардиданд. Татбиқи ин рисолату вазифаҳои бузург саодати миллати ҷафодидаи тоҷик дар домани садсолаҳост. Ваҳдат кафили пояндагии миллат гардида, ҳама монеаҳову мушкилот бартараф гардиданд. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои манфиати халқ, пойдории миллат ва давлати Тоҷикистон тамоми ҳастии худро бахшиданд, заҳмат кашиданд ва тамоми неруву тавон ва азму талоши худро баҳри ба саодат расидани халқ равона сохтанд. Ин абармард барои миллат ваҳдату суботу амният оварданд, ҳама дороӣ, қудрат ва сиёсатро дар хизмати инсон гузошта, пояи давлатдориро аз сифр, низоми молияро аз хазинаи холӣ, ҳуқуқро бо ғояҳои анъанавию миллӣ тарҳрезӣ намуданду шакл бахшиданд ва неъмати озодиву соҳибдавлатиро барои ташнагони беш аз ҳазорсола эҳдо карданд. Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон натанҳо барои имрӯз, балки барои ҳазорсолаҳо қаҳрамониҳо кардаанд. Зеро дар пойдории ин Ваҳдат ҳама мутмаъин ҳастем. Насли имрӯзу фардои миллат ва ҳазорсолаҳои баъд низ ин қаҳрамониҳои Пешвои миллатро фаромӯш нахоҳанд кард.

Ваҳдати миллӣ кафили рушду пешрафти давлат ва омили асосии саодати халқ маҳсуб меёбад. Маҳз устуворӣ ва азми қатъии Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва дастгирии халқи сулҳхоҳи кишвар буд, ки ба ҳама мушкилу монеаҳо ва хатару таҳдидҳо нигоҳ накарда, ҳадафи асосии давлату миллат, яъне таъмини сулҳу субот ва Ваҳдати миллӣ амалӣ шуд. Ҳар як пешравию тараққиёти кишвари мо ба сулҳу ваҳдат иртибот дорад ва дар кутоҳтарин фурсат халқи тоҷик бо шарофати ин ваҳдат роҳи чандсадсоларо тай карда тавонист.

Иттиҳоду ҳамбастагии ҳар як халқу миллат шарти асосии канор мондан аз ҳама ихтилофу даргириҳо мебошад. Давлате, ки халқу миллаташ ҳамдиливу ҳаммаромӣ ва дӯстиву иттиҳод дорад, соҳиби қасри поянда аст. Арзиши воқеии Ваҳдат барои миллат ва халқи тоҷик маҳз дар ҳамин ягонагӣ, дастҷамъӣ, бо ҳам будан, ҳадафи бузурги ягона доштан зоҳир мегардад. Вақте тамоми афроди як миллат ба ҳам меояд, дастгиру пуштибони ҳамдигар мешавад, як ҳадафи баланди миллиро пайгирӣ мекунад, ин нерӯи тавонову бешикастест, ки миллатро ҳамеша дар тӯли таърих пирӯзу сарбаланд нигоҳ медорад. Ваҳдат ормони ҳазорсолаи халқи тоҷик буд, ки ба даст омад, ҳама роҳи ноҳамворро суфта гардонид ва халқ тоҷикро аз вартаи хавфнок наҷот бахшид. Бояд ҳеҷ гоҳ қатъи назар насохт, ки Ваҳдати миллат пояндагии миллат аст. Махсусан дар равандҳои ҷаҳонишавии муосир ногузир мебошад, ки қадру манзалати ваҳдатро беш аз ҳарвақта донем ва қимати заҳматҳои Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро имрӯзу фардо ҳеҷ гоҳ фаромӯш насозем.

Мавзуна САМАДОВА,номзади илмҳои филологӣ, дотсент, мудири кафедраи журналистикаи байналхалқии факултети журналистикаи ДМТ

САДОҚАТ БА ВАҲДАТ САДОҚАТ БА ВАТАН АСТ!

0

Ваҳдат барои мо як вожа ва калимаи одӣ нест, балки номаи тақдири мо, шарти пешрафти кишварамон ба сӯйи ояндаи ободу осуда ва муҳимтар аз ҳама, кафили сарҷамъию хушбахтии имрӯзу ояндаи халқамон аст.

Эмомалӣ Раҳмон

Вақте мо сухан аз Истиқлоли давлатии Тоҷикистон оғоз мекунем, пеш аз ҳама Ваҳдати миллӣ пеши назарамон меояд. Дар мавриде, ки аз Ваҳдати миллӣ андеша мекунем, нахуст мақсад ва дастовардҳои он дар амалӣ шудани ниятҳои неки халқи азизамонро ҳамарӯза мушоҳида менамоем. Агар мо ба вожаи Истиқлолият ва Ваҳдат бо чашми хирад нигарем, мебинем, ки ҳарду мафҳум барои мо тоҷикон аз ҳам ҷудонашаванда буда, гарави пешравӣ ва муваффақиятҳо дар зиндагии ҳамарӯзаи мост. Истиқлолият ва Ваҳдат калимаҳое аст, ки барои халқи тоҷик муқаддас ва муборак аст. Ин ду вожаи муқаддас барои халқи куҳанбунёди тоҷик арзиши бузурги маънавӣ, фарҳангӣ, тақдирсоз ва равшансоз буда, ояндаи дурахшони моро муайян мекунад.

Вақте мо Ваҳдати миллӣ мегӯем ягонагӣ, ҳамфикрии минтақаҳои гуногуни Тоҷикистон, аз як гиребон сарбардоштан, ҳамдигарро эҳтиром кардан, ҳадафҳои миллиро пайгирӣ кардан, билохира сарфарозии халқи тоҷикро дидан мароми мо мешавад. Имсол мо 28-умин солгарди ба имзо расидани Созишномаи умумимиллии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ҷашн мегирем Таъкид бояд кард, ки ҳануз 27-уми июни соли 1997 дар шаҳри Москва Созишномаи умумимиллии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расида, ҳаёти осоишта, пешрафт, ҳамдигарфаҳмӣ ва мутаҳидӣ, сарҷамъӣ, бахшишҳои ҳамдигар дар Тоҷикистон таъмин гардид. Дар ин муддат халқи тоҷик дар сулҳу сафо, хушу хушбахтона бо меҳнати созандаи худ зиндагӣ дорад. Аз ин ҷо, набояд фаромӯш кард, ки хизмати Асосгузори сулҳу ваҳдат, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои ба эътидол овардани ҷанги шаҳрвандӣ, барқарор намудани ваҳдати миллӣ ва амалӣ гардонидани Созишномаи сулҳи тоҷикон дар саҳифаҳои таърихи миллатамон барои ҳамешагӣ ба ҳарфҳои заррин сабт шудааст. Ин марҳилаи аввали сулҳофарӣ ва Ваҳдатсозии Пешвои миллат буд ва ҳамзамон тамоми халқи тоҷик ҳамнавою ҳаммароми сулҳу ваҳдат пайи Пешвои миллат рафт. Таъкид бояд кард, ки Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун поягузори сулҳ ва меъмори ваҳдат дар таърихи навини давлатдории тоҷикон хизматҳои шоистаро анҷом додаанд, ин орзуи на танҳо тоҷикистониён, балки тоҷикони дунё буданд. Аз ин ҷо, мақтаи шеъри устод Лоиқ «Сулҳи деринтизор»-ро зикр мекунем, ки дар васфи Ваҳдат ва офарандагони он навишта шуда, аз шодию сурур рӯ ба худованди бузург овард:

Раҳми парвардигори мо омад,

Нури Ҳақ ба диёри мо омад.

Ҷанги бунёдсӯзи мо бигзашт,

Сулҳи бунёдгори мо омад.

Зиндагӣ сахттар зи мурдагӣ буд,

Ҳотифи зиндадорӣ мо омад…

Аз ин шеъри устод Лоиқ ваҳдатномаи шоирони мо оғоз ёфт. Имрӯз халқи тоҷик, зиёиёни он, фарҳангиён, аз хурд то калон, пиру барно дуои сулҳу ваҳдат мекунанд. Зеро мебинем, ки имрӯз дунё ва рафти низо дар ҷаҳон дар кадом сатҳ аст. Муноқишаҳо дар гушаю канори ҷаҳон даргиранд.Сулҳу сафо дар он мулкҳо паси абрҳои сиёҳ мондаанд. Сулҳу ваҳдат яке аз омилҳои оромиш дар дунёи муосир аст. Ба андешаи академик Кароматулло Олимов «Агар Эмомалӣ Раҳмон Президенти яке аз давлатҳои абарқудрат мебуданд, дар дунё сулҳу салоҳ ба тамом пойдор мешуд». Ин суханҳо рӯзи ҷашнгирии Ваҳдат дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон садо дод, ки воқият дорад…

Албатта, Ваҳдати миллӣ омили оромӣ, сулҳу субот, нишоту хурсандӣ, худшиносиву худогоҳӣ, рушди ҷомеа, пешравти иқтисод, иҷтимоиёт, фарҳанг, илму маориф, маърифат ва охиран зиндагии осоишта аст. Ба замми ин Ваҳдати миллӣ ҳамчун воқеаи нодир дар таърихи давлати соҳибистиқлоли мо барои сарҷамъ намудани халқи тоҷик нақши муҳим ва асосӣ бозид. Зиёда аз ин Ваҳдати миллӣ ин орзую умеди деринаи миллати тоҷик аст, ки дар ҷараёни хеле вақти нозук зуҳур намуда, пас аз он дар мафкураи халқи тоҷик чун падидаи сарнавиштсоз ба вуҷуд омад. Дар ин маврид ин пояҳои худогоҳӣ ва худшиносии миллиро дар тафаккури мардум пойдор ва устувор гардонид, ки меваи онро мо имрӯз мечашем. Ваҳдати миллӣ парвардаи як давраи муайяни таърихӣ аст ва итмоми комил дорем, ки ин Ваҳдат ҳамқадам ва ҳаммароми халқи куҳанбунёди тоҷик буда, бақои онро таманно дорем.

Муҳаббат ба Ваҳдат ин муҳабат ба миллат аст, садоқат ба Ваҳдат ин садоқат ба Ватан аст, Ваҳдат ин решапайванди миллат аст. Эҳтироми Ваҳдат ин эҳтироми халқ аст… Дар ин росто, суханҳои Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бигузор барандаи андешаҳои мо бошад: «Имрӯз бисёр зарур аст, ки мо андешаи сулҳу ваҳдатро ҳамчун рукни боэътимоди истиқлолият ба яке аз ғояҳои давлатдории миллӣ табдил диҳем ва онро миёни наврасону ҷавонон ҳамчун шарти асосии бақои амнияти ҷомеа ва пойдории давлат васеъ тарғиб кунем»… Аз ин ҷо, суханҳои волои шоир танинандоз мешавад:

Ҷое, ки муҳаббат аст, ваҳдат бошад,

Ганҷе, ки саодат аст, ваҳдат бошад.

Неруи сарафрозиву бишкуфтан агар,

Дар решаи миллат аст, ваҳдат бошад.

Нарзулло АзизиёнАъзамҷон Азимов, профессори факултети журналистикаи ДМТ

ВАҲДАТ – КАЛИДИ АСОСИИ ҲАСТИИ МИЛЛАТ

0

Ваҳдати миллӣ кафолати рушди давлатдорӣ, таҳкими истиқлол ва асоси зиндагии осоиштаи ҳар як фарди ҷомеа мебошад.

Эмомалӣ Раҳмон

Ҳар миллату давлат барои рушд кардан ба якдилӣ ва ҳамбастагӣ ниёз дорад. Ваҳдати миллӣ на танҳо як истилоҳ ё сухани расмӣ аст, балки поя ва сутуни ҳастии миллат ва давлати тоҷикон мебошад. Ваҳдат рамзи сулҳу оромӣ, дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмии мардум аст, ки бо вуҷуди тафовутҳои иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва забонӣ онҳоро дар як пойдевор ба ҳам мепайвандад. Солҳои аввали истиқлолият барои миллати мо давраи сангину пурпечутобе буд. Аммо орзуву умед ба ояндаи дурахшон ва заҳматҳои фарзандони ватандӯст моро ба ваҳдати миллӣ расонд. Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, чунин таъкид менамояд: «Ваҳдати миллӣ – сутуни давлатдории тоҷикон ва омили асосии таъмини амнияти мамлакат мебошад». Ин суханон мисли чароғе дар торикии мушкилот равшанӣ бахшиданд ва роҳи наҷотро нишон доданд. Ваҳдати миллӣ на танҳо рамзи ҳастӣ, балки кафолати субот ва рушди давлат аст. Агар мардум бо дили пок ва рӯҳи саршор аз муҳаббат якҷоя бошанд, касе наметавонад онҳоро ҷудо кунад ё оромии онҳоро халалдор созад. Рушди иқтисод, илму маориф, фарҳанг ва дигар соҳаҳо дар заминаи ваҳдат ва сулҳу амният ба вуҷуд меоянд.

Ваҳдат кафолат медиҳад, ки тамоми захираҳои кишвар ба самти ободонӣ ва пешрафти умум равона мешаванд. Ҳар як фарди ҷомеа бо эҳсоси масъулият ва ҳисси ватандӯстӣ бояд саҳми худро дар нигоҳ доштани ваҳдат гузорад. Ваҳдати миллӣ моро ба эҳтироми ҳамдигар даъват мекунад, ҳатто агар мо аз миллат ё нажоди гуногун бошем.

Тоҷикистон кишвари сермиллат ва серфарҳанг аст ва дар ин гуногунрангӣ ваҳдат ҳаргиз набояд осеб бинад. Барои нигоҳ доштани ваҳдати миллӣ бояд мо ҷавононро тарбия кунем, ки ба қадри ин неъмат бирасанд ва ҳамеша аз рисолати ватандорӣ огоҳ бошанд. Мо бояд ҳифзи ваҳдати миллиро ҳамчун қарзи маънавӣ ва сиёсӣ қабул кунем, чунки ваҳдати миллӣ моро устувор ва боэътимод месозад. Пас, ваҳдати миллӣ калиди асосии ҳастии миллат ва кафолати ояндаи дурахшони Ватан мебошад. Ваҳдат моро дар баробари ҳар гуна мушкилот устувор ва тавоно месозад ва заминаи рушди иқтисод, илму фарҳанг ва сулҳу амният аст. Бо ёдоварӣ аз суханони Пешвои миллат мӯхтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки таъкид медоранд: «Танҳо дар фазои ваҳдати миллӣ ва бародарӣ мо метавонем сулҳ, оромӣ ва рушди пойдорро таъмин намоем». Мо бояд кӯшиш кунем, ки ин ваҳдатро чун ганҷинаи арзишманд нигоҳ дорем ва ҳамеша онро дар дил ва рафтори худ эҳё намоем. Бо якдилӣ, муҳаббат ва эҳтиром ба якдигар пояҳои ояндаи Тоҷикистонро устувор сохта, ин кишвари офтобиро ба макони сулҳу оромӣ ва пешрафт табдил диҳем.

Замоне, ки мо сулҳро орзу мекардем кишварҳое буданд, ки дар осоиштагї ва амн зиндагї мекарданд. Имрӯзҳо мо шоҳиди онем, ки чигуна давлатҳои аз лиҳози иқтисодӣ, фарҳангӣ ва сиёсӣ пешрафта дар доми нобудӣ ё таниши байни якдигар қарор доранд. Ҳар лаҳза метавонад доманаи оташи онҳо ҷаҳонро фаро гирад.

Муноқишаҳои охири ховари миёна собит аз он аст, ки набудани лидери сиёсӣ дар кишварҳои дар ҳоли ҷанг қарор дошта зиндагии мардумонашонро ба табоҳӣ овардааст.

Солҳои наздик ҷаҳонро ҳолатҳои ногуворӣ пешгӯйинашаванда интизор аст ва якояки мо дар гирди Пешвои муаззами миллат муттаҳид ва сарҷамъ бояд бошем.

Ягон миллат наметавонад бе ваҳдат пеш равад ва мо бояд ин гулу гулдастаи ваҳдатро ҳамчун мероси гаронбаҳо ҳифз кунем. Чуноне Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз медоранд: «Танҳо дар фазои ваҳдати миллӣ ва бародарӣ мо метавонем сулҳ, оромӣ ва рушди пойдорро таъмин намоем.» Ин даъватро бояд бо ҷону дил пазируфт ва ҳамчун уҳда ва масъулияти ҳаррӯза қабул намуд.

Сангов А.Ҷ., Сафаров Ҳ.О. омӯзгорони факултети журналистика

ПЕШВОИ МИЛЛАТ – ПЕШВОИ ВАҲДАТ

0

Ваҳдати миллӣ барои мо дастоварди ниҳоят пурарзиш, шарти асосии некуаҳволии халқамон ва таҳкурсии боэътимоди пешрафту ободии Ватани маҳбубамон мебошад.

Эмомалӣ Раҳмон

Ин баҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳикмати ваҳдати миллӣ чун муҳимтарин омили таҳкими давлатдорию истиқлоламонро бозгӯ менамояд. Зеро бе ваҳдати миллӣ мо наметавонистем, ба ин рӯзи нек, ба ин рӯзгори босаодату бобаракат расем, соҳиби Тоҷикистон озоду обод бошем.

Ҳамоиши мо дар рӯзҳое баргузор мегардад, ки як тараф мо – аҳли ҷомеаи Тоҷикистон таҳти роҳбарии Пешвои миллат бо руҳияи баланду шодмонӣ аз тобонтарин дастоварди замони истиқлоламон – Ваҳдатӣ миллӣ ҷашн мегирем. Аз ҷониби дигар воқеоти мудҳиши ҷаҳони муосир бори дигар моро ҳушдор медиҳанд, ки Истиқлолу Ваҳдатамонро чун гавҳараки чашм ҳифз намоем, ба қадри ин неъмат бирасем. Ва аз пештара ҳам бештар дар атрофи Пешвои миллат ба хотири наслҳои оянда муттаҳид бошем, ба хотири сарнавишти давлатамон аз баҳри ҳамагуна манфиатталошиҳо гузарем. Вазифаи ягонаи мо дар ин шароит танҳо муттаҳидист. Ҳеч касе ба ҷуз Сарвари давлат, Ҳукумату мақомоти давлатии Тоҷикистон ва худи мо дар фикри мову Тоҷикистони мо нест.

Дар таърихи ҳар як миллат дар давраи муайяни сарнавиштсоз шахсиятҳое ба арса меоянд, ки масъулияти пойдориву ояндаи миллату давлати худро ба дӯш мегиранд ва муваффақ ҳам мешаванд. Ва дар таърихи навини миллати куҳанбунёди тоҷик дар рӯзгори соҳибистиқлолӣ ҳамин рисолат бар уҳдаи фарзонафарзанди миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон афтод. Ва ин шахсияти фавқуллода бо як нерую ҷасорати фавқуллода, ҷаҳонбинию маърифати ояндабинона масъулияти таърихии хешро дурусту воқеӣ дарк карда, барои аз парокандашавӣ наҷот додани миллат ва давлат, аз даст надодани истиқлол ва таъмини якпорчагии ватану миллат тавассути азхудгузаштанҳо корнамоиҳо кард, ки дар таърихи миллату давлатдории тоҷикон бо ҳарфҳои заррин сабт гардиданд. Шояд мо ҳанӯз қадри ин корнамоиҳоро надонем, аммо гузашти замону наслҳои оянда ҳатман ба қадри ин қаҳрамониҳо мерасанд. Мерасанд, вақте аҳли ҷомеа дарк мекунад, ки бо кадом мушкилот ин шахсият тавонистааст аз ин ҳама фоҷиаву гирдобҳо миллату давлатро наҷот додааст. Аслан ман ба он андеша чандон мувофиқ нестам, ки ваҳдати мо аз соли 1997 сарчашма мегирад. Ваҳдати миллии мо амалан аз нахустин суханронии Сарвари давлат дар иҷлосияи таърихии 16-уми Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд сарчашма мегирад. Ҳамин суханронии ғайримуқаррарӣ, самимӣ, бидуни риё ба мардуми Тоҷикистон умед бахшид, аҳли ҷомеаро ба ояндаи нек дилгарму роҳнамо гардид. Аз ин хотир вақте муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро наҷотбахши миллату давлат мегӯем, ҳамчунин дар зеҳнамон ҳамин рисолати ваҳдатофару ваҳдатовари Пешвои миллат пеши назар меояд. Фикр мекунам, ки он замон дар дар зеҳни Роҳбари навинтихоби Давлат ин байти Мавлонои бузург чарх мезад:

Давлат ҳама з-иттифоқ хезад,

Бедавлатӣ аз нифоқ хезад.

Шахсиятҳое ваҳдатофару ваҳдатовар мегарданд, ки эҳтироми халқи хеш ва халқҳои дигарро дар заминаи арзишҳои эътирофкардаи башарият ба чо меоранд. Муҳтарам Пешвои муаззами миллат ҳамин нуктаро дуруст дарк кардаву ба ҷо оварда тавонистанд. Агар ба роҳи ваҳдатофарии Пешвои миллат нигарем, мебинем, ки он шебу фарози зиёде доштааст. Аммо дурбинии сиёсӣ, матонату ҷасорати шахсӣ ва масъулиятшиносии муҳтарам Эмомали Раҳмон ин роҳро тахту ҳамвор кардаву ҷомеаву давлатро дар убаҳри пурталотуми ҷаҳони муосир идора кард.

Яке аз омилҳои муҳими давлатдорӣ ва асоси таъмини сулҳу субот ваҳдати миллӣ ба ҳисоб меравад. Таърихи давлатдории аксари кишварҳои олам шаҳодат медиҳад, ки дар раванди ташаккули давлат, дарёфти истиқлолияти сиёсию давлатӣ ва пойдории ҳуввияти миллӣ нақш ва ҷойгоҳи ваҳдати миллӣ хеле муҳим аст. Набудани ваҳдат боиси аз байн рафтани қариб 100 тамаддун гардидааст.

Ваҳдати миллӣ як ибораи одӣ ё як истилоҳи хушки нугизабонӣ нест. Балки фаротар аз он аст. Ваҳдат вожаест басо хушнавою хушсадо, ки шуниданаш ба дили мо фараҳ мебахшад. Ҳеҷ вожае дар рӯзгори мо ба ҳадди ваҳдати миллӣ серистеъмол нест. Ҳарчанд чанд соле пеш аз истиқлол истифодаи ин истилоҳ дар матбуоти даврӣ боиси баҳсу мубоҳисаҳои зиёд гардида буд.

Ваҳдати миллии мо як падидаю ҳодиса нест, балки равандест ҳамеша дар рушду такомул. Ба ваҳдати миллӣ қариб аз зовияи ҳама илмҳои ҷомеашиносӣ: таърих, фалсафа, сиёсатшиносӣ, фарҳангшиносӣ, таърих, ҳуқуқшиносӣ, забоншиносӣ, адабиётшиносӣ баҳо додан мумкин аст. Аз ҳамин боис аст, ки аз ҷониби муҳаққиқон самту паҳлуҳои гуногуни ин мавзуъ таҳқиқу баррасӣ гардидаву мегардад.

Ваҳдати миллии мо комилан натиҷаи талошу ҷонбозиҳо ва сиёсати Пешвои миллат аст. Ваҳдати миллии мо ваҳдати тарафҳое нест, ваҳдати миллии мо ин ваҳдати ҷомеа, ваҳдати мардум бо ҳукумат, ваҳдати ҳама қишрҳову халқҳои Тоҷикистон дар зери сиёсати бунёдкоронаи Пешвои миллат аст. Ваҳдати миллӣ ин худшиносию худогоҳии миллӣ, дарки манфиатҳои умумимиллӣ барои истиқлоли давлатист. Академик Кароматулло Олимов дар ин замина қайд кардааст: «Дар ҳақиқат ҳам, истиқлолияти давлатӣ ва худшиносии миллӣ, ба дарки амиқи манфиатҳои умумимиллӣ ва шинохти масъулияти таърихии афроди ҷомеа пойдор нахоҳад монд. Дар айни замон худогоҳӣ ва худшиносии миллӣ ба ваҳдати миллӣ мусоидат менамояд». Профессор Гулмуҳаммад Зокиров таърифи ваҳдати миллиро чунин додааст: «Ваҳдати миллӣ –ягонагии фаъолияти умумиятҳои мухталифи иҷтимоӣ, аз ҷумла умумиятҳи миллию этникӣ дар таркиби давлати ягона, сатҳи баланди худшиносӣ ва пайвасти ногусастании шаҳрвандон бо шакли давлатдорӣ, бо низоми мавҷудаи арзишҳо ва идеалҳо мебошад. Ваҳдат падидаест, ки ба тамоми раванду ҳодисаҳои ҳаёти ҷамъиятӣ ва шахсӣ робита ва пайвасти ногустанӣ дошта, ҳамчун қисми ҷудонопазири шуури ҷамъиятӣ ва ғояи меҳварии суботи сиёсӣ амал менамояд.»

Бидуни ваҳдати миллӣ ва робитаи он ба страгегияи миллӣ ягон давлат наметавона, ки мақсадҳои рушди устувор ва дорои аҳамияти бузургро барои миллат татбиқ намояд. Аз ин хотир, вақте Пешвои миллат мегӯем, Ваҳдату Давлату Истиқлол пеши назар меояд, вақте Пешвои миллат мегӯем, Сулҳу суботу ободкориҳо пеши назар меояд. Аввалин сухани Роҳбари Давлат аз сулҳу ваҳдат буд. Сулҳу ваҳдат моро бо ҳам овард. Ин ҳама бунёдкориҳо: нақбу роҳҳо, неругоҳҳо, иншоотҳои азими саноатию истеҳсолӣ меваи сулҳу ваҳдат аст. Дуои модару модарон дар ҳаққи Пешвои миллат мустаҷоб гардид, Тоҷикистон гулистону бӯстон гашту ваҳдати миллӣ таъмин гашт. Бо ҳама хубиҳояш Давлати Шуравӣ натавонист моро аз бунбасти коммуникатсионӣ барорад, мо наметавонистем ба минтақаҳои кишвар сафари бехатар дошта бошем. Роҳу нақбҳои бунёдшуда як омили ваҳдати миллӣ гаштанд. Дар ҷаҳои кам роҳбароне ҳастанд, ки мисли муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соҳиби эҳтирому эътимоди мардуми кишварашон шуда бошанд.

Тоҷикистон ба амнтарин кишварҳо дар ҷаҳони муосир гардидаву роҳбараш дар сатҳи байналмилалӣ бо ташаббусҳои башардӯстона эътирофу эътимод ёфт. Магар бе ваҳдати миллӣ ба ин рӯз мерасидем. Магар метавонистем бе таъмини ваҳдати миллӣ ҷашнҳои бузурги умумимиллӣ, аз қабили 1100-солагии давлати Сомониён, 1150-солагии Устод Рӯдакӣ, 675-солагии Камоли Хуҷандӣ, 680-солагии Мирсаид Алии Ҳамадонӣ, 1000-солагии Носири Хусрав, 1025-солагии Абӯали ибни Сино, 800-солагии Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ, 1310-солагии Имом Абӯҳанифа (р), 2700-солагии Кӯлоб, 2500-солагии Истаравшан, 3000-солагии Ҳисори Шодмон, 5000-солагии Саразм, Соли бузургдошти тамаддуни Ориёӣ, Соли бузургдошти забони тоҷикӣ ва Соли маориф ва фарҳанги техникӣ ва дигар чорабиниҳои сиёсию илмӣ, маърифатию фарҳангӣ, ки ташаббуси муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошанд, таҷлил намоем. Дар бораи ҷаҳонӣ шудани ҷашни миллии мо – Наврӯз, мизбон будани Душанбе барои чорабиниҳои бузурги сатҳи байналмилалӣ, ба рӯйхати сарвату арзишҳои маънавию ғайримоддии ЮНЕСКО ворид кардани мусиқии “Фалак”-у “Шашмақом”, атласу адрас ҳама хуб медонем. Ин чорабиниҳо ваҳдати миллии моро таҳким бахшида нишон доданд, ки Пешвои миллат дар такя ба хиради азалии мардуми фарҳангпарварамон то кадом андоза барои обрӯву нуфузи Тоҷикистон талош доранд. Ба ҳамин хотир корнамоии Пешвои миллат чун пешвои ваҳдат дар осори сиёсӣ, илмӣ, ҳунарӣ, бадеӣ, публитсистӣ ва филмҳои ҳуҷҷатӣ таҷассум ёфтааст. Хоса дар адабиёти бадеӣ васфу тасвири корнамоии ваҳдатофарии Пешвои миллат дар осори аксар шоирони муосир дучор меояд, ки нишони эҳтирому эътимоди эҷодкорон мебошад. Устод Бозор Собир мегӯяд:

Номи туро нависем, эй қаҳрамони ваҳдат,

Бо оби тилло дар тоқи Қасри миллат.

Шоири халқии Тоҷикистон Низои Қосим мефармояд:

Пурнур шаҳчароғӣ, эй раҳнамои миллат,

Раҳҷӯи бахти халқи, эй раҳкушои миллат,

Достони Сулҳу Ваҳдат бо хуни дил навиштӣ,

Аз хишти ҷисму ҷонат, кардӣ бинои миллат.

Оре, мо соҳиби Қасри пуршукӯҳи ВАҲДАТИ МИЛЛӢ ҳастем ва барҳақ, меъмори он Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад.

Сангин ГУЛЗОД,дотсент, мудири кафедраи телевизион ва радиошунавонии факултети журналистикаи ДМТ

ВАҲДАТИ МИЛЛӢ– НИШОНИ ДАРКИ АМИҚИ СУБОТУ ОСОИШТАГӢ!

0

Сулҳусуботваваҳдатимиллӣбарои моҳамчунарзишҳоибисёразизу муқаддасаҳамиятиниҳояткалон доранд ваҳифзутаҳкимионҳовазифаи ватандӯстонаиҳарякшаҳрвандибонангуномусиТоҷикистонмебошад.

Эмомалӣ Раҳмон

Воқеан ҳам ба даст овардани сулҳу осоиштагӣ ва ваҳдати сартосарӣ барои ҳар як давлат, падидаи нек маҳсуб шуда, дар назди ҳар фарди соҳибватану хештаншинос, вазифаи ҳифзи ин неъматро мегузорад. Аслан барои ҳар як давлат, иттиҳоду сарҷамъӣ чун пояи устувори нигоҳдорандаи ҳастии миллат хидмат намуда, мавҷудияти он равшание ба сӯйи фардои дурахшон мебошад.

Дар шароите, ки ҷаҳони имрӯзаро ҳар гуна падидаҳои номатлуб таҳдид намуда, амнияти кишварҳо зери фишори ҷонибҳои манфиатхоҳ қарор дорад, ҳифзи суботу осоиштагӣ аз ҳарвақта дида, боз ҳам аҳамияти бештареро пайдо намуда аст. Шароити имрӯзаи ҷаҳон тақозо менамояд, ки ҳар шаҳрванд, баробари доштани шиносномаи шаҳрвандӣ, ҳамчунин «шиносномаи худшиносӣ ва ватандӯстӣ» низ дошта бошад, ки гувоҳи соҳибватану содиқ ба Ватан будани ӯ дар ҳама шароит бошад.

Хушбахтии миллати сарбаланди тоҷик дар он аст, ки дар роҳи расидан ба сулҳу осоиштагӣ таҷрибаи ибратомӯз дошта, ҷомеаи ҷаҳон ин таҷрибаро намуна барои аксари кишварҳои олам ном мебаранд. Маҳз доштани таҷрибаи сулҳофарӣ ва иттиҳоду сарҷамъӣ, ба халқи тоҷик имкон дода аст, ки арзиши сулҳу осоиштагӣ ва суботи сартосариро хуб дарк намуда, онро чун гавҳараки чашм ҳифз намояд.

Чуноне ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қайд намудаанд: «бузургии миллати тоҷик дар ваҳдати миллӣ ва сарҷамъии миллат мебошад!». Имрӯз ҳамин иттиҳоду сарҷамъии халқи тоҷик зери роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳаст, ки ҷомеаи ҷаҳон миллати сарбаланди тоҷик ва давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистонро чун миллату давлати башардӯст, ташаббускор, ҳомии сулҳу субот, тарғибгари дӯстиву рафоқат, муборизи ҳама гуна падидаҳои номатлуби аср ва муаррифгари фарҳанги волои башарӣ, эътироф кардааст.

Имрӯз бо шарофати сулҳу осоиштагӣ ва ваҳдати миллӣ, пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон, шаҳри Душанбе, ба маркази муколамаи ҳамоишҳои муҳими сатҳи байналмилалӣ табдил ёфта, ҳамчун «Раванди Душанбе», пешбарандаи масоили глобалии марбут ба обу иқлим, ҳифзи пиряхҳо ва муборизи падидаҳои номатлуб, аз қабили терроризму экстемизм, шинохта шуда аст. Ташрифи роҳбарони кишварҳои ҷаҳон, намояндагони созмонҳои байналмилаливу минтақавӣ ва сайёҳони хориҷӣ ба Тоҷикистон, худ гувоҳи эътирофи дипломатияи муваффақи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мебошад, ки реша ба иттиҳоду сарҷамъии миллати тоҷик дорад.

Пешниҳоди ташаббуси созанда ва дурбинонаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ба СММ, таҳти унвони «Даҳсолаи таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда», бори дигар аз он гувоҳӣ медиҳад, ки Тоҷикистон ва роҳбари давлати он, на танҳо барои сулҳу осоиштагии миллату давлати худ талош меварзанд, балки дар андешаи зиндагии осоиштаи тамоми башарият, бахусус насли ҷавон буда, таъмини зиндагии арзандаро волотарин арзиш барои ҷомеаи ҷаҳон эътироф мекунанд. Чунин иқдоми байналмилалии Тоҷикистон, бешак баёнгари дарки амиқи суботу осоиштагӣ ва ваҳдати миллии халқи тоҷик дар шароити муосир маҳсуб мешавад.

Манижа Баҳромзода,номзади илмҳои филологӣ,ассистенти кафедраи забонҳои хориҷии факултети журналистикаи ДМТ

ВАҲДАТИ МИЛЛӢ – НЕЪМАТИ БЕБАҲОИ МАРДУМИ ТОҶИКИСТОН

0

Мардуми мо ин роҳи душвору сангинро ба хотири ҳифзи истиқлолу озодӣ, таҳкими сулҳу субот, ваҳдати миллӣ, пешрафту тараққиёти давлат ва ободии Ватан бо сабру таҳаммул ва заҳмати содиқонаву аҳлона тай карданд.

Эмомалӣ Раҳмон

Имрӯзҳо бо эҳсоси баланди ифтихор аз ватандорӣ метавон 28-умин солгарди ҷашни Ваҳдати миллии Тоҷикистонро дастоварди бузурги даврони соҳибистиқлолии кишвар унвон кард, зеро мо тавонистем, ки дар ин давраи ҳассоси ҷаҳонишавӣ ҳамдилию ҳамбастагии мардумамонро дар мамлакат таъмин намоем.Албатта, метавон бо итминони комил иброз дошт, ки дар ин марҳала қаҳрамони асосии даст ёфтани Тоҷикистон ба Ваҳдати миллӣ Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошанд, зеро аз рӯзи аввали сари қудрат омадан ба ваҳдату сулҳу салоҳ шарафёб шудани Тоҷикистонро пешбинӣ карданду ваъда доданд ва билохира аҳду паймони Сарвари давлат таъмин карда шуд ва хушбахтона, дар ин рӯзҳои фараҳбахш сарзамини мо аз 28-умин солгарди Рӯзи Ваҳдати миллии Тоҷикистон гарму самимӣ истиқбол мегирад.Мардуми кишвари мо, ки ин лаҳзаҳо дар ваҳдатсарое зиндагӣ доранд, самимона ҳадиси ваҳдату ягонагиро ба забон меоранд ва аз ин ҳадяи Парвардигор шукрона мекунанд.Зеро ба шарофату баракати Ваҳдати миллӣ лаби ҳар сокини Тоҷикистон табассуми самимиро дид, модарон бачаҳои раҳгуми хеш оғӯш карданд. Хушбахтона, Сулҳ ба ҷониби ҷумла мардуми тоҷик оғӯши саховату адолатро бикшод ва суфраҳои холии мо аз неъмати гандум баҳравар гардиданд.Сармои даҳшатангези ҷанги бародаркӯш аз байн рафт ва гармии дилфиреби сулҳу салоҳ таъмин шуд.

Имрӯзҳо ба шарофати Ваҳдати миллии Тоҷикистон, ки ҷавони тануманди 28-соларо мемонад, Ватани азизи мо нусхае аз ҷаннат гаштааст. Боз метавон дар ин лаҳзаҳои фараҳбахш аз хидматҳои садоқатмандонаи Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ёд кард, ки дар роҳи ҳифзи Ваҳдати миллӣ ҷонфидоӣ карданд.Пеш аз ҳама ин марди вафодору ватандӯст тавассути ироаи суханрониҳои умедбахш асолати миллатро, ки бешубҳа аз Ваҳдати миллӣ сарчашма мегирад, ҷонфидоёна муҳофизат карданд ва нагузоштанд, ки аҷнабие ҳаққи шоиста зистанро аз мардуми Тоҷикистон бигирад.

Хушбахтона, имрӯзҳо низ Сарвари давлати мо бо пешоҳангии хеш дар ҷодаи ватандорӣ рисолати ваҳдатбонии хешро идома медиҳанд. Хидматҳои ин марди бузург аст, ки имрӯзҳо Тоҷикистон ташаббускори бузургтарин ибтикороту иқдомҳои ҷаҳонист.Гузашта аз ин, мо мардуми Тоҷикистон бо талошҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ ва азму ҷаҳди мардум дар дохили кишвар низ дастовардҳои бесобиқа дорем.Бо ҳисси ифтихор аз дастовардҳои 28-солаи Ваҳдати миллии Тоҷикистон ин лаҳза пораеҳоеро аз суханрониҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ироа месозем, ки метавон онҳоро паёми хоссе дар самти ҳифзи арзишҳои Ваҳдати миллии Тоҷикистон унвон кард.

Дар нахустин порае, ки ироа медорем, Пешвои миллат мардумро дар шароити ҷаҳонишавӣ ба шинохтани манзалати истиқлолу озодӣ, сулҳу суботи комил ва ваҳдати миллӣ даъват месозанд.”Мо бояд ба қадри истиқлолу озодӣ, сулҳу суботи комил ва ваҳдати миллӣ расем, ин неъматҳои муқаддасу бузурги ҳаётамонро эҳтиёт ва ҳифз намоем”.

Дар идома Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон шарафёб шудани мардуми Тоҷикистон ба Ваҳдати миллиро дар хиради аҷдодии мардуми тоҷик мебинанд, ки ба шарофати он мо 27-уми июни соли 1997 “Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ”-ро ба имзо расонидем, ҷанги шаҳрвандиро хотима додем ва моҳияти сулҳу салоҳ ва ҳамдигарфаҳмиро беш аз пеш шинохтем: “Дар ин санаи сарнавиштсоз хиради аҷдодии миллати тоҷик пирӯз шуд ва санади муҳимму таърихӣ – Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба имзо расида, ба хотимаи ҷанги даҳшатбори таҳмилии шаҳрвандӣ ва ҳамдигарфаҳмиву ваҳдати мардуми кишвар заминаи устувор гузошта шуд”.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бахше аз суханрониҳои хеш, ки дар паёми табрикотӣ ба муносибати 27-солагии Рӯзи Ваҳдати миллии Тоҷикистон ироа дошта буданд, ба имзо расидани “Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ”-ро паёми сабз, пайки шодмонӣ, пайғоми осудагӣ ва номаи иқбол мехонанд, зеро ба шарофати имзо шудани ин ҳуҷҷати сарнавиштсоз лаби мардум ба ханда моил гашт ва миллат аз чанги ҳамдигарнофаҳмӣ раҳид: “Созишномаи сулҳ ва ваҳдати миллӣ барои халқи Тоҷикистон пайки шодӣ, паёми оромӣ ва номаи иқболу саодат гардид”.

Ба ин монанд, Пешвои миллат халқи Тоҷикистонро пешоҳангу қаҳрамони асосии расидан ба Ваҳдати миллӣ медонанд.Ба он хотир, ки мардуми тоҷик аз азал ваҳдатгаро буд ва ҳеч гоҳ барои маҳву аз худ кардани сарзамине талош накард.Фақат тоҷик дар ҳар даври давлатдорӣ ҷаҳд мекард, ки хиттаи дар ихтиёр доштаи хешро аз бегонагон ҳифз кунад ва дар муҳофизату таъминии осудагии мардум бикушад.Инак, таваҷҷуҳ намоем ба ҳадиси созандагии Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон: “Қаҳрамони сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ танҳо мардуми шарифу сарбаланди Тоҷикистон мебошанд. Ҳар яки мо бояд амиқан дарк намоем, ки азамату қудрат ва тавоноии миллат ва давлат бо устувориву пойдории мавҷудияти ваҳдати миллӣ ва сулҳу суботи комил пайванди ногусастанӣ дорад”.

Эмомалӣ Раҳмон ба унвони пешоҳанги таъмингари Ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон асоси таҳким ёфтан ва қавӣ шудани пояҳои Истиқлоли давлатиро дар Ваҳдати миллӣ дониста, онро дар баробари соҳибистиқлолӣ рукни муҳими давлатдорӣ ба қалам медиҳанд ва таъкид месозанд, ки такомулу ҳифзи Ваҳдати миллӣ ва ба он бахшидани умри дароз аз азму талош ва ҷонфидоии мардум сахт вобастагӣ дорад: “Мо ваҳдати миллиро дар баробари истиқлоли давлатӣ як рукни муҳимми давлатдорӣ ва шарти аслии пешрафту шукуфоии Тоҷикистон медонем ва барои тақвият, таҳким, устуворӣ ва такомули минбаъдаи он бо дастгирии мардуми сарбаландамон ҳамаи тадбирҳои заруриро меандешем”.

Дар тақвияти ин андешаи ваҳдатсоз Пешвои миллат ҳифзи асолати ватандорӣ, соҳибистиқлолӣ ва Ваҳдати миллиро рисолати муқаддасу муқаддаму муқаддами умумимиллӣ унвон месозанд: “Таҳкиму тақвияти ваҳдати миллӣ ва ҳифзи сулҳу амнияти кишвар барои мо вазифа ва рисолати муқаддасу муқаддами умумимиллӣ ва умумихалқӣ мебошад”.

Воқеан ҳам, мо мардуми Тоҷикистон бо бардошт аз суханрониҳову таъкидҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон агар бихоҳем, ки умри Ваҳдати миллӣ дар кишварам бардавом бошад, бояд ваҳдатгароиро андешаву пешаи ҳамешагии хеш қарор диҳем.Шояд ин ду мисраи шеърӣ барои мо дар ҷодаи ҳифзи Ваҳдати миллӣ раҳнамои хоссе шавад, зеро ба василаи шинохту таъмини ин муқаддасот кишвари мо барои ҳамеша табдил ба муҳаббатсаро мешавад:

Ба ваҳдат бикӯшу ба ваҳдат гарой,
Ватан аз ту гардад муҳаббатсарой.

Хушбахтона, имрӯзҳо мо мардуми шарифи Тоҷикистон 28-сол мешавад, ки бо шукргузорӣ аз давлати соҳибистиқлол ва бо пайравӣ аз сиёсати созандаи Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз боғи фараҳафзои Ваҳдати миллӣ меваҳои шаҳдбор мечашем.Бо чашидани меваҳои нахли ҳамдилӣ дарёфтаему дарк кардаем, ки меваҳои ҳеч боғе ба ҳадди меваҳои боғи Ваҳдати миллӣ шаҳдбору фараҳафзо ва хӯрданибоб нестанд.Аз ин рӯ, имрӯзҳо ҳар сокини Тоҷикистон ба масал худро боғбони ин боғи бузургу пурмева медонад ва бо ҳисси ифтихору сарафрозӣ ба парваришу нигоҳубини нахлҳои боғи Ваҳдати миллӣ машғул аст.


Бигзор армуғони Ваҳдати миллӣ дар чашми ватандорон ҳамеша пурҷило ҷилва кунад ва аз талошҳои халқамон парчами Сулҳи Тоҷикистон дар арсаи ҷаҳонӣ ҳамеша парафшон бошад!
Бигзор роҳи ватандории моро нури ваҳдату ҳамдилӣ ҳамеша рӯшан нигоҳ дорад ва ҳар яки мо ҳамчу меъмори амонӣ боз ҳам кохи Ваҳдати миллии Тоҷикистонро муҳташамтар намоем.
Ҷашни Ваҳдати миллии Тоҷикистон ҳумоюн бод, ҳаммеҳанони арҷманд!

Ҷамила РАҲМОНЗОДА,
дотсенти кафедраи телевизион ва радиошунавонӣ, устоди факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон

СУБҲИ ВАҲДАТ МЕДАМАД

0

(лавҳа)

Субҳҳангом. Домани осмон бешитобу ба тадриҷ сафед шуда меояд. Дастаи нур атрофро рушанӣ ато мекунад. Муҳит аз ин эҳдои табиат ба худ ҳусну таровати зебо мегирад. Растаи гулу гулбуттаҳо ва долу дарахтони қади роҳ гарче саҳаргоҳ бошад ҳам, фазоро хушрангу бӯ гардонида ба кас ҳаловат мебахшад. Хониши мурғони хушхону андалебони хушилҳони шохсорон олами пур аз савту мусиқӣ ва навою оҳангро пешорӯи кас ҷилвагар месозанд.

Зери садою мусиқии табиии баргу гули сабзаю рустаи гардишгоҳҳою роҳравҳои атроф бо рақсу бозӣ ва печу тобхуриҳои ҷаззобу дилтасхиркунандаашон ба дидаҳо нуру ба дилҳо сурур мебахшанд. Ашхоси саҳархез аз файзу баракати ба таҳрик оварандаи ин навои дилошӯбу мутантани “симфонияи саҳаргоҳӣ”-и табиат ба ваҷд омада, таҳти зеру бам ва рафту ҳавои он ду ба дуву се ба се чуқур-чуқур нафаскашон ва суҳбату ҳазлу шӯхикунон лаби дарёи Душанбе мераванд. Бо дарёи шӯху тезҷараён суҳбат ороставу розу ниёз мегӯянд.

Муҳит солиму барои сайругашт басо мувофиқ. Тамошои ҳаракати дарёи пуртуғён ва арросу шарроси шаршараву дамдамаҳои ҷо-ҷо бунёд сохтаи он воқеан ҳам ба асаби кас оромишу ба ҷисму ҷонаш осоиш мебахшад.

Истиқболи гарму ҷӯшон ва тамошои лаҳзаҳои аз соҳили ин дарёи мусаффою муҷалло аҷаб як олами зебою дурахшонро пеши назар ба ҷилва меоварад. Аз тамошои ин манзараи зебову дилоро кас хаста намешавад, мехоҳад ки бори дигар ин эъҷозу шоҳкориҳои табиатро бубинад ва баҳрабардориҳо намояд.

Ба чунин минвол бо як шукуҳу шаҳомати зебо бо таровати тару тоза ва дилангезу гуворо падид меояд сапедадами кишвари шукуфову дилорои мо – Тоҷикистони сабздоману гулбасари мо ва тамоми манотиқи он. Ин ҳадяро барои мардуми сарбаланди мо сулҳу саодат ва ваҳдату якпорчагӣ, созандагиву бунёдкорӣ дастрас гардонидааст.

33 сол муқаддам дар ҳамин шабу рӯзҳо самои мусаффои кишвари моро чангу дуд ва абри ваҳими деву дадҳои аҳриманӣ фаро гирифта, тухмаи навмидию кинаву адоват ва ҷангу ҷидол кошта мардуми осоиштаро ба гирдоби бало кашиданӣ буданд. Бо ин мақсад душманони миллат алакай оташи ҷангро аланга дода буданд. Мардуми босабру таҳаммулпазири мо, ки роҳнамояш хиради азалисту нерӯяш нерӯи аҳуромаздоӣ илоҷи ягонаи раҳоишро дар ба ҳам омадану ба вуҷуд овардани ваҳдати комил дида, пеш аз ҳама решаҳои ҳамгироӣ, муттаҳидию муттафиқиро қавӣ гардонида барои аз парокандагию порашавӣ эмин доштани давлату сарҷамъии миллат кӯшиш ба харҷ доданд. Роҳҳои беҳбуд бахшидан ба вазъиятро ҷустуҷӯ намуданд, гиреҳкушоӣ карданд, дар атрофи нерӯи сулҳу саодатофар муттаҳҳид шуданд. Дар Хуҷандшаҳри бостону анъанадор Иҷлосияи даъват намуданд, ба ҳам омадан ва роҳҳои боздошти ҷанги фалокатбарро тарҳрезиву нақшакашӣ карданд. Ҷавони далеру бебок, ҷасуру матиниродаро бо номи Эмомалӣ Раҳмон рӯи кор оварданд.

Ӯ бо дастаи нави сари кор омада фаъолиятро бо ибораи “ман ба шумо сулҳ меоварам”, “то охирин гурезаи иҷбориро ба Ватан боз мегардонам” оғоз кард. Аз тамоми имкониятҳои мавҷуда истифода бурд, баҳри беҳсозии вазъ ва аз хавфу хатари ҷанг раҳонидани давлату миллат бо кӯшишу ғайрат ва ҷаҳду ҷадал хобу хӯрро фаромӯш кард. Боз доштани пеши роҳи ҷанг ва хуни ноҳақрезиҳо бо осонӣ даст намедод. Сарвари ҷавон аз душвориҳо наҳаросида, ҷон рӯи каф дошта, роҳҳои мусолиматомези ҳалро ҷуставу боз меёфт. Илоҷи воқеа дар он дида шуд, ки танҳо дар натиҷаи бо ҳам омадан, мутаҳҳид шудан, аз як гиребон сар баровардан, манфиати давлату миллат, музаффариятҳои соҳибистиқлолиро ҳимоя кардан ва ба вуҷуд овардани ваҳдати комили миллӣ даст медиҳаду бас.

Ҳамин тавр, роҳи сулҳ ҷуставу ёфт. Роҳи он басо душвор буд, аммо дурбинию истеъдоди Пешвои миллат мардумро ба соҳили мурод овард. 27 июни соли 1997 санади сарнавиштсоз – “Созишномаи истиқрори сулҳ ва ризоияти миллии тоҷикон” ба тасвиб расид. Ин санади ваҳдатсоз ба китоби таъриху сарнавишти миллати сулҳофари тоҷик саҳифаи наву тозаеро сабту боз намуд.

Дар саргаҳи бунёди ваҳдаткадаи муҳташаму муназзам Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон меистад, ки меъморию нақшофарии онро бар ӯҳда доштанд.

Инак, 28 сол аст, ки ин санаи мубораку фархунда ва санади муҳиму созандаи ваҳдатофар дар саросари кишвар таҷдиду арҷгузорӣ карда мешавад.

Саъдулло Ҳайдаров, дотсенти кафедраи телевизион ва радиошунавонии факултети журналистика

ПЕШВОИ ВАҲДАТ, ПЕШВОИ МИЛЛАТ АСТ!

0

(чорабинии идона бахшида ба Рӯзи ваҳдати миллӣ дар факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон)

Имрӯз, 14 июни соли 2025, дар Факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон чорабинии идона бахшида ба Рӯзи ваҳдати миллӣ баргузор гардид. Дар ин чорабинӣ декани факултет , мудирони кафедраҳо, устодон ва донишҷӯёни факултет фаъолона иштирок намуда, баромадҳо намуданд.

Дар оғози чорабинӣ декани факултет Ҳошимзода Б.Ҳ., суханронӣ карда, таъкид доштанд, ки дар шароити Тоҷикистони соҳибистиқлол ташаккули Ваҳдати миллӣ, пеш аз ҳама, ба омилҳои дохилии ҷомеа, махсусан ба фарҳанги қадимаи сулҳофар ва хирадгароёнаи миллати тоҷик вобастагии амиқ дорад. Вай зикр намуд, ки дарки дурусти аҳамияти ваҳдати миллӣ, шинохти моҳият ва нақши стратегии он дар сарнавишти миллат ва давлати миллӣ аз хусусиятҳои хоси кишвари мо мебошад.

Дар шукӯҳи таърихи навини давлатдории тоҷикон Ваҳдати миллӣ марҳилаи муҳими сиёсӣ, рӯҳи эҳёгарии пояи адолат ва нидои умеду ормонҳои миллати сарбаланди тоҷик аст. Таҷрибаи Тоҷикистон дар сохтани сулҳ ва ба даст овардани Ваҳдати миллӣ таърихи зиндаи эҳё шудани миллат пас аз гирдоби ҷанги шаҳрвандӣ ба шумор меравад ва намунаи нодирест дар таърихи башарият.

Сипас мудири кафедраи телевизион ва радиошунавонӣ Гулов С.Н дар баромади худ изҳор доштанд, ки пеш аз ҳама бояд шукрона кард шахсиятеро, ки барои таъмини соҳибистиқлолию Ваҳдати миллӣ талошҳои беназир анҷом додааст. Ин абармард Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад, ки рисолати бузурги давлатдориро ба дӯш доранд. Вай зикр намуд, ки Пешвои муаззами миллат дар солҳои ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ бо вуҷуди мушкилот ва мураккабиҳои он даврон, ба унвони омили асосии бартарафсозии мушкилот таъмини ваҳдати миллиро муайн намудаанд. Пешвои миллат борҳо таъкид менамоянд, ки «Таҳкими дастовардҳои истиқлолият, пояҳои давлатдории миллӣ, пуштибонии амнияту суботи сиёсӣ, татбиқи ҳадафҳои стратегӣ, тақвияти иқтидори иқтисодиву иҷтимоӣ ва рушди рӯзафзуни Ватан маҳз аз фазои сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ вобаста аст». Гулов С.Н ҳамчунин қайд намуд, ки мисоли сулҳи тоҷикон ва ҳалли масъалаҳои сиёсиву низомӣ, ҳамчунин баргардонидани гурезаҳои иҷборӣ ба Ватан, таҷрибаи нодире дар арсаи байналмилалӣ мебошад. Миллати тоҷик бо сарварии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат Сарвари оқилу хирадмандеро пайдо кардааст, ки бо такя ба хиради азалии мардум Ваҳдати миллиро таъмин намуд.

Дар ин чорабинӣ бо шукргузорӣ аз сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ, иштирокчиён аз суханрониҳои пурмазмун ва баромадҳои эҷодии донишҷӯён баҳравар гардиданд. Дар ҷамъомади мазкур мудири кафедраи матбуот Н.Усмонова,  мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ С.Қаландаров, муъовини декан оид ба таълим А.Сангов ва донишҷӯи фаъол С.Зокирова оид ба қимату моҳияти ваҳдати миллӣ андешаҳои судмандро иброз намуданд.

Чорабинӣ бо рӯҳияи баланди ватандӯстӣ ва садоқат ба арзишҳои давлату миллат баргузор шуда, бори дигар зарурати ҳифзи ваҳдату якпорчагии кишварро собит  намуд.

Поянда бод Ваҳдати миллӣ – сарчашмаи ҳастии миллат!

ДУРНАМОИ РУШДИ СИСТЕМАҲОИ ТАҶҲИЗОТИ ОФТОБИРО ДАР ТОҶИКИСТОН ЧӢ ГУНА БАҲОГУЗОРӢ МЕТАВОН КАРД?

0

🧑‍💼 Сайфиддин Суннатӣ яке аз рӯзноманигорони шинохтаи тоҷик аст, ки дар яке аз деҳоти атрофи пойтахт – шаҳри Ҳисор зиндагӣ ба сар мебараду дар саҳифаҳои матбуот пайваста мақолаҳояш доир ба мавзӯи сарчашмаҳои энергияи барқароршаванда, бахусус марбут ба манфиати таҷҳизоти офтобӣ ба табъ мерасанд.

💡 Ӯ на танҳо мубаллиғи системаи таҷҳизоти офтобӣ аст, балки ташаббускори амалӣ намудани идея низ мебошад.

🏠 Моҳи марти ҳамин сол Сайфиддин тасмим гирифт, ки ба хотири раҳоӣ аз мушкилоти бебарқӣ дар боми манзили истиқоматиаш панелҳои офтобиро насб намояд.

🔋 “Ду моҳ қабл таҷҳизоти офтобии дорои 6 киловатаро ба таври кредит бо нархи 30 ҳазор сомонӣ (бефоиз) харидорӣ карда ва дар боми хона насб намудам… Ҳатто дигар дар бораи хомуш гаштани барқ фикр ҳам намекунам…” — мегӯяд Сайфиддин.

👀 Ҳангоми қатъи барқи умумӣ ҳамсояҳо бо ворид шудан ба манзили истиқоматиам медиданд, ки телевизор тамошо карда истодааму хонаҳо чароғон аст…

🏥 Масалан, сардухтури беморхонаи касалиҳои гӯш, гулӯ ва бинии шаҳри Ҳисор тасмим дорад, дар болопӯши бинои беморхона таҷҳизоти офтобӣ насб намояд…

🌞 Бо боварӣ гуфта метавонам, ки таҷҳизоти офтобии 3 киловата барои кор фармудани як яхдон, телевизор ва равшанӣ кардани хонаҳо басандагӣ мекунад” — мегӯяд Сайфиддин.

⚙️ Ба таври маълум 95 дарсади неруи барқи истеҳсолшаванда дар кишвар аз ҳисоби неругоҳҳои барқи обӣ дар ҷумҳурӣ мебошад. Аммо экологҳо чунин меҳисобанд, ки дар баробари энергияи обӣ, энергияи алтернативӣ, бахусус таҷҳизоти офтобӣ низ афзалият дорад, зеро рӯзҳои офтобӣ дар Тоҷикистон  қариб 10 моҳро ташкил мекунад. Ва рушд додани системаҳои офтобӣ метавонад мушкилоти мардумро бахусус дар деҳот ҷиҳати таъмини барқ бароварда гардонад.

🌱  Фарход Абдурахмонов, Роҳбари Гурӯҳи татбиқи лоиҳаҳои Вазорати энергетика ва захираҳои оби ҶТ, ки ҳамзамон узви коршиносони Иттиҳоди Байналмилалии ҳифзи табиат мебошад,  мегӯяд: “Тоҷикистон аз лиҳози ҷойгиршавии ҷуғрофии худ дорои иқтидори баланди энергияи офтоб мебошад. Давомнокии офтоб дар як сол аз 2160 то 3166 соатро ташкил медиҳад ё худ баробар ба 260-330 рӯзи офтобӣ дар як сол мебошад, ки тибқи тадқиқотҳо энергияи офтоб метавонад то 25% талаботи энергетикии ҷомеаи Тоҷикистонро қонеъ гардонад, аммо ҳоло ҳиссаи он камтар аз 1% ҳаҷми умумии истеҳсоли нерӯи барқро ташкил медиҳад.

🌱 Ба андешаи Абдураҳмонов Ф. истифодаи бештари энергияи офтоб дар минтақаҳои зерин мушоҳида мешавад:

🌱  Вилояти мухтори кӯҳистони Бадахшон (ВМКБ) махсусан дар ноҳияи Мурғоб, ки ягона нерӯгоҳи офтобии тиҷоратӣ бо иқтидори 220 кВт фаъолият мекунад,  дар ин замина барҷаста аст.

🌱  Дар Вилояти Суғд-сохтмони нерӯгоҳи барқи офтобӣ бо иқтидори 200 МВт ба нақша гирифта шудааст, ки асосноккунии техникӣ-иқтисодии он дар марҳилаи ниҳоӣ қарор дорад.

🌱  Минтақаҳои ҷанубу ғарбии кишвар, аз ҷумла Вилояти Хатлон, ки дар он сохтмони корхонаҳои истеҳсоли панелҳои фотоэлектрикии офтобӣ оғоз ефтааст, бешубҳа ба паст кардани арзиши системаҳои истифодаи энергияи офтоб мусоидат мекунанд ва инчунин дастрасии аҳолӣ ба технологияҳои навро тавсеа мебахшад.

🌱 Шуруъ аз солҳои 2010 дар Тоҷикистон бо ташаббуси ташкилотҳои ҷамъиятӣ дар минтақаҳои дурдасти Тоҷикистон, ки ба шабакаи барқи умумӣ пайваст нестанд, панелҳои офтобӣ насб карда шудааст. Ассотсиатсияи энергияи барқароршавандаи Тоҷикистон аз он ташкилотҳое мебошад, ки дар ҳамкорӣ бо вазорати энергетика ва захираҳои об, Барномаи Рушди СММ (UNDP) дар самти рушди энергияи офтобӣ як қатор ташаббусҳоро рӯи даст гирифтааст. Аз ҷумла, бо дастгирии Барномаи Рушди СММ (UNDP) дар назди Ассотсиатсияи энергияи барқароршаванда Маркази таълимии технологии манбаъҳои барқароршавандаи энергия таъсис дода шуд.

🌱 Вазифаи асосии Марказ аз омода намудани мутахассисони баландихтисос оид ба васлу насби таҷҳизоти офтобӣ иборат мебошад. Дар чаҳорчӯби хамкорӣ бо Барномаи рушди СММ дар Тоҷикистон 15 нафар мутахассисон аз минтакахои гуногуни Тоҷикистон омузонда шуданд.

Пас аз гузарондани омузиш дар 10 дехоти минтақаҳои гуногун Точикистон, аз ҷумла иншоотҳои муҳими ҷамъиятии н. Дарвоз (ВМКБ), Куҳистони Масчох (в.Суғд), Дусти (в.Хатлон) ва Шахринав (НТМ) таҷҳизоти офтобӣ насб карда шуд.

🌱 Соли 2022 аз тарафи муттасаддиёни Ассотсиатсияи энергияи барқароршавандаи Тоҷикистон бо ҷалби гуруҳи журналистон ба хотири шинос шудан бо ноҳияҳое, ки таҷҳизоти офтобӣ насб гардидааст, пресс тур ташкил карда шуда буд. Сайфиддин Суннатӣ, ки дар ин гуруҳ шомил будааст, бардошти худро аз ин сафарҳо чунин иброз дошт:  Моҳи августи соли 2022 дар деҳаи Роғи ноҳияи Масчоҳи куҳӣ, ки аз пойтахт такрибан дар масофаи зиёда аз 300 км ҷойгир аст ва ба шабакаи умумии барқ пайваст нест, шоҳиди он будем, ки бунгоҳи тиббии деҳа пурра аз ҳисоби панелҳои офтобӣ барқи равшан мешаваду бо таҷҳизоти офтобӣ об гарм мешавад. Аз суҳбат бо сардухтур маълум гашт, ки солҳои пеш вақте ки панелҳои офтобӣ вуҷуд надошт, бунгоҳ тобистон бо нерӯи барқии обӣ таъмин мешуд, аммо бо фаро расидани фасли сармо, ки дар куҳистон 5 моҳро дарбар мегирад, об ях баста, имкони равшанӣ набуд. Беморонро вақте ба бунгоҳ барои ҷарроҳӣ меоварданд, соҳибони бемор генераторҳои дизелиро ба кор мебурданд, ки аз садои гӯшхароши он ва бӯи ғализи он мардум нороҳат мешуданд.

🌱 Дар бунгоҳи тиббии деҳаи Роғ панелҳои офтобии 5 киловатта ва дар коргоҳи дузандагии деҳа таҷҳизоти офтобии 3 киловатта насб карда шудааст, ҳамчунин дар ин нуктаҳо обгармкунаки офтобӣ низ гузошта шудааст. Ин гуна таҷҳизоти офтобиро дар ноҳияҳои Дӯстӣ, Дарвоз, Шамсиддин Шоҳин, Шаҳринав низ мушоҳида намудем.

🌱 Ин далелҳо гувоҳи он ҳастанд, ки таҷҳизоти офтобӣ дар ҳоли такмилу таҷдид буда, хушбахтона нархи онҳо низ сол аз сол ба арзоншавӣ майл доранд.

🌱    Аммо Фарҳод Абдураҳмонов хароҷоти баланд барои истеҳсол ва воридоти таҷҳизот, набудани субсидияҳои давлатӣ ва ҳавасмандгардонии молиявӣ, норасоии мутахассисони соҳибихтисосро аз монеаҳои асосӣ барои паҳншавии таҷҳизоти офтобӣ дар деҳот меҳисобад.

🌱    Ҷалби сармоя дар рушди саноати энергияи офтобӣ, бахусус дар кишварҳои дорои иқтидори баланд, ба монанди Тоҷикистон, нақши калидӣ дорад. Маблағгузорӣ барои суръат бахшидани татбиқи технология, коҳиш додани арзиши таҷҳизот ва афзоиш додани дастрасии аҳолӣ ба нерӯи офтоб  имконият фароҳам меорад.  

🌱     Ҳукумати Тоҷикистон рушди манбаъҳои барқароршавандаи энергия, аз ҷумла энергияи офтобро дар доираи «Стратегияи рушди иқтисоди «сабз» барои солҳои 2023-2037» фаъолона дастгирӣ менамояд.

🌱 Тибқи нақшаи Стратегияи болозикр то соли 2037 ҳиссаи манбаъҳои барқароршавандаи энергия бояд ба 10% афзоиш ёфта, ҳамаи биноҳои нав бояд бо системаҳои барқи офтобӣ муҷаҳҳаз карда шаванд.

🌱 Аз 1 апрели соли 2024 талаботи ҳатмии муҷаҳҳаз кардани биноҳои нав ва таҷдидшаванда бо системаҳои барқии офтобӣ ҷорӣ карда шуд. Ин ба иншооти таълимӣ, тиббӣ, маъмурӣ ва истиқоматӣ дахл дорад.

🌱       Ҳамин тариқ, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар рушди энергетикаи офтобӣ нақши калидӣ дошта, барои ҳамгироии он ба иқтисодиети кишвар ва беҳтар намудани истиқлолияти энергетикӣ шароит фароҳам меорад.

Ҷамолиддин Яқубов

Хабарҳои пешниҳодшуда